The Union Of People's Fedaian Of Iran
اخبار    سرسخن    مقالات سیاسی    اعلامیه ها    ديدگاه ها    کارگری    زنان    دانشجویی    مسئله ملی    اجتماعی    رويدادهای بين المللی    برای جهانی دیگروسوسياليسم    حقوق بشر    گفتارهای رادیویی    یادها    در راه کنگره    اعلان ها    موضوعی    گفتگو      
صفحه اول معرفي و تاريخچه  |   اسناد سازمان  |   آرشيو  |   پيوندهاي ديگر  |   آدرس هاي ما  |   آرشيو مقالات

انکار نقض حقوق بشر در ايران، نشانه وخامت اوضاع است»

احمد شهيد


«انکار نقض حقوق بشر در ايران، نشانه وخامت اوضاع است»
گفت‌وگو با احمد شهيد
دويچه وله07 12 2011
احمد شهيد، گزارشگر ويژه وضعيت حقوق بشر در ايران در تور اروپايي خود با بسياري از نخبگان و کنشگران ايراني ديدار مي‌کند تا به تصوير کامل‌تري از اوضاع ايران برسد. او در سفرش به فرانکفورت، با دويچه‌وله گفت‌وگو کرده است.

دکتر احمد شهيد، گزارشگر ويژه سازمان ملل که مقامات ايراني از ورودش به کشور جلوگيري کرده‌اند، براي بررسي وضعيت حقوق بشر در ايران، در حال گذراندن يک تور اروپايي براي ديدار با نخبگان، فعالان و کنشگران ايراني است. او پس از سفرش به فرانسه، به فرانکفورت آمد تا با فعالان ايراني ساکن آلمان هم ديدار کند؛ ديدارهايي که به گفته او با هدف «واقعيت‌يابي» انجام مي‌شود.

احمد شهيد گزارش مقطعي خود درباره وضعيت حقوق بشر در ايران را اواخر ماه گذشته ارائه کرد و در پي آن سازمان ملل با رايي بي‌سابقه قطعنامه‌اي در محکوميت نقض گسترده حقوق بشر در ايران صادر کرد. او قرار است گزارش نهايي خود را اوايل ماه مارس به شوراي حقوق بشر سازمان ملل ارائه کند و حالا در صدد است تا با ملاقات شبکه گسترده فعالان ايراني در خارج از کشور، تصوير درست‌تر و کامل‌تري از اوضاع ايران را در گزارش خود منعکس کند.



دويچه‌ وله: بگذاريد از تور اروپايي‌تان شروع کنيم. هدف‌تان از سفر به اروپا پيش از تدوين نهايي گزارش وضعيت حقوق بشر در ايران چيست؟ با چه افراد و گروه‌هايي ديدار مي‌کنيد؟

احمد شهيد: سفر من به کشورهاي اروپايي و ملاقات با نخبگان و فعالان ايراني، واقعيت‌يابي است. با توجه به اين‌که امکان سفر به ايران از من سلب شده، تلاش کرده‌ام تا با ايرانيان ساکن اروپا ديدار کنم، از جمله با کساني که پس از انتخابات مجبور به ترک کشورشان شده‌اند و نيز کساني که از مدت‌ها پيش ناظر تحولات و رويدادهاي ايران بوده‌اند و با چهره‌هاي فعال در حوزه حقوق بشر در ايران ارتباط نزديک دارند.

ملاقات با شبکه گسترده‌اي از کنشگران، خانواده‌هاي زندانيان، بستگان قربانيان شکنجه و اعدام، روزنامه‌نگاران، بلاگرها و سازمان‌هاي فعال در حوزه‌هاي مرتبط با حقوق بشر، از اولويت‌هاي کار من در ارتباط با ايران است و پيش از ارائه گزارش به شوراي حقوق بشر سازمان ملل در نقاط ديگري از دنيا از جمله آمريکاي شمالي هم ادامه خواهد يافت.

نمايندگان يا وابستگان دولت در اين ميان چه جايگاهي خواهند داشت؟ آيا براي برقراري ارتباط با آنها هم تلاش کرده‌ايد؟ ديدگاه‌هاي دولت ايران و وابستگانش در اين گزارش چه‌طور منعکس خواهد شد؟

اگر بخواهم تلاشي براي ملاقات با نمايندگان دولتي بکنم، ترجيح مي‌دهم که چنين ملاقاتي در جايي مانند ژنو انجام شود که هيات رسمي ايران در سازمان ملل آنجا حضور دارد. هم‌چنان به تلاش‌هايم براي متقاعد کردن مقامات ايراني براي سفر به اين کشور هم ادامه خواهم داد. سفر به کشوري که حوزه ماموريت من است، ضرورتي است که توسط مقامات ايراني ناديده گرفته شده. اين مي‌تواند سريع‌ترين راه براي ايجاد تغييرات مثبت باشد. کار کردن با دولت ضرورتي انکارناپذير است، چون آنها در جايگاهي هستند که اگر بخواهند مي‌توانند به بهترين نحو و با بيشترين سرعت، تغييرات لازم را اعمال کنند.

پس از تدوين گزارش، پيش‌نويس آن را براي هيات رسمي ايران در ژنو ارسال خواهم کرد تا نظرات آنها را هم بدانم. اما همه اين‌ها فقط در صورتي ممکن است که آنها بخواهند با من ارتباط داشته باشند.

با توجه به اظهارات مقامات ارشد جمهوري اسلامي، فکر مي‌کنيد مهم‌ترين دلايل ممانعت آنها از سفر شما به ايران چيست؟

مساله اين است که بسياري از کشورها گمان مي‌کنند انتصاب گزارشگر ويژه سازمان ملل، اقدامي تنبيهي عليه آنان است و به همين خاطر است که از همکاري با گزارشگران ويژه سر باز مي‌زنند. اگر مثلا به سخنان محمدجواد لاريجاني در يک کنفرانس خبري در نيويورک درباره ماموريت من دقت کنيد، مي‌بينيد که به اعتقاد او اين ماموريت بخشي از سناريوي قدرت‌هاي بزرگ جهاني براي اعمال فشار بر ايران است. واقعيت اين نيست. من يک گزارشگر مستقلم و گزارشم را به شوراي حقوق بشر ارائه مي‌کنم و همه زواياي کارم شفاف است؛‌ حتي بايد همه منابعي که براي تدوين گزارش از آنها بهره گرفته‌ام را به‌صورت شفاف به شورا ارائه کنم.

«آقاي لاريجاني گفته اگر من به ايران بروم و برگردم، ممکن است بگويم شرايط از آنچه گفته مي‌شود بسيار وخيم‌تر و نگران‌کننده‌تر است.» شايد آنها از اين مي‌ترسند که گزارش نهايي، گزارشي منصفانه و متوازن نباشد. آقاي لاريجاني گفته اگر من به ايران بروم و برگردم، ممکن است بگويم شرايط از آنچه گفته مي‌شود بسيار وخيم‌تر و نگران‌کننده‌تر است. اگر وضعيت ايران واقعا از آنچه ديگران درباره اين کشور مي‌گويند بدتر و وخيم‌تر نيست، مسئولان جمهوري اسلامي نبايد درباره آن نگراني خاصي داشته باشند.

وقتي سازمان ملل قطعنامه‌اي در محکوميت نقض حقوق بشر در ايران صادر کرد، آقاي لاريجاني گفت بايد به گزارشگر ويژه وقت و فرصت بيشتري داد تا به دور از پيش‌داوري به کار خود ادامه دهد. اين سخنان به نوعي پذيرش مشروعيت ماموريت من بود که پيش‌تر آقاي لاريجاني آن را زير سوال برده بود. اتفاقا يکي از کساني که مي‌توانند چنين فرصتي در اختيار من قرار دهد، شخص محمدجواد لاريجاني است. مقامات ايران بايد اجازه سفر من را صادر کنند. در اين سفر من بايد بتوانم با هر کسي که مي‌خواهم ملاقات داشته باشم، از هر مکاني که مي‌خواهم ديدن کنم، از جمله زندان‌ها و زندانيان، قربانيان خشونت دولتي و تجاوزها و ... همه اين‌ها فرصت‌هايي است که دولت ايران بايد در اختيار من قرار دهد اما از پذيرش آن امتناع مي‌کند.

اما دست‌کم از پس از انتخابات پرشبهه و بحث‌برانگيز رياست‌جمهوري در ايران، مقامات جمهوري اسلامي نشان داده‌اند که نه فقط براي شما، که براي هيچ شخص يا نهاد ديگري هم چنين امکاني را فراهم نخواهند کرد.

به نظر من هنوز همه درها بسته نيست. ايران چندي پيش اعلام کرد که سال آينده از دو گزارشگر ويژه دعوت خواهد کرد، البته اشاره‌اي به هويت آنها نشد. اگر چنين دعوتي صورت گيرد و امکان فعاليت آزادانه به آنها داده شود، نشانه مثبتي است. آنها حتي هنوز در پاسخ درخواست‌هاي من، مستقيما آن را رد نکرده‌اند و گفته‌اند که مي‌خواهند پيش از هرچيز درباره متدولوژي گزارش، در ژنو بحث کنند. سيگنال‌هايي که تا کنون آقاي لاريجاني فرستاده، کمي آشفته و ترکيبي از سيگنال‌هاي مثبت و منفي بوده، اما آخرين سيگنال به نظرم مثبت بوده و قابل تامل.

با بررسي‌هايي که تا کنون درباره وضعيت حقوق بشر در ايران انجام داده‌ايد، آيا با واقعيت‌هاي شوکه‌کننده‌اي مواجه شده‌ايد؟ به نظرتان اوضاع حقوق بشر در داخل کشور، تا چه اندازه با توصيفي که مقامات ايراني در نشست‌هاي رسمي ارائه مي‌دهند، تفاوت دارد؟

همه دولت‌ها تلاش مي‌کنند که تصوير مثبتي از وضعيت کشورشان ارائه دهند و به همين خاطر بين ادعاهاي آنان با واقعيت‌ها معمولا فاصله وجود دارد، به‌خصوص وقتي اين ادعاها از سوي دولت‌هايي بيان مي‌شوند که با باز شدن فضا در کشورشان به شدت مخالف‌اند. اما کشورهايي هم هستند که نواقص و کاستي‌ها را مي‌پذيرند و اعتراف مي‌کنند که مشکلاتي وجود دارد، اما مي‌توان در يک فضاي باز و آزاد براي حل آنها تلاش کرد. وقتي کشوري وجود مشکلات را انکار مي‌کند، معمولا واقعيت اين است که اوضاع در آنجا به‌شدت وخيم است.

در سطح شخصي، من روايت‌هاي واقعا شوکه‌کننده‌اي از موارد نقض حقوق بشر در ايران شنيده‌ام. گزارش‌هايي که از شکنجه در زندان‌ها، اعدام‌ها، نقض حقوق اساسي متهمان در روند دادرسي، تهديد و بازداشت وکلا و فعالان حقوق بشر، نقض حقوق زنان و سرکوب فعالان زن، نقض حقوق اقليت‌هاي ديني و قومي و محدوديت‌هاي عجيبي که براي بهاييان وجود دارد، واقعا نگران‌کننده است، اما همه اين موارد نيازمند بررسي بيشتر است.

نسبت به حاکميت قانون و استقلال قوه قضاييه در ايران نيز ترديدهاي جدي وجود دارد. گسترش روزافزون سرکوب و سانسور رسانه‌ها، فيلترينگ اينترنت، حمله به جريان اطلاع‌رساني و کنشگران مدني هم از موارد مهمي است که بسيار نگران‌کننده است.

بخش عمده‌اي از موارد نقض حقوق بشر در ايران توسط نهادهاي موازي غيررسمي يا نيمه‌رسمي انجام مي‌شود. اين نهادها که وابستگي مستقيم به مراکز قدرت دارند، امکانات گسترده‌اي در سراسر کشور در اختيار دارند؛ از جمله زندان‌هاي مخفي و بي‌نام و نشان و سرويس‌هاي اطلاعاتي و امنيتي زيرزميني با کارکردهاي خاص. براي بررسي اين نهادهاي موازي چه تدابيري انديشيده‌ايد؟

وجود چنين نهادهايي مانع از درک درست ساختار قدرت در ايران مي‌شود. اگر دولت ايران واقعا درصدد اين است که چهره مثبتي از خود به جامعه جهاني ارائه کند، بايد با گشايش فضا براي بررسي‌هاي دقيق و عميق، همه سوءتفاهم‌ها و نگراني‌هاي موجود را برطرف کند. من هنوز به نتيجه مشخصي در اين باره نرسيده‌ام، اما مطمئنا از موضوعات مهمي است که بايد موشکافانه بررسي شود. همان‌طور که گفتيد همين مراکز موازي در بسياري از موارد، نقشي کليدي در نقض حقوق شهروندان ايفا کرده‌اند و نيروي محرکه ماشين نقض حقوق بشر بوده‌اند.

انتشار گزارش وضعيت حقوق بشر در ايران، از چه راه‌هايي مي‌تواند به بهبود وضعيت حقوق بشر در داخل کشور کمک کند و چه پيامدهايي مي‌تواند براي دولت ايران داشته باشد؟

مستندسازي موارد نقض حقوق بشر و ارائه راهکارها و توصيه‌هايي براي ارتقاي وضعيت در داخل کشور، از جمله وظايفي است که بر عهده گزارشگر گذاشته شده. نتيجه اين است که در ابعاد گسترده‌تري درباره نگراني‌هاي موجود اطلاع‌رساني مي‌شود و توجه جامعه جهاني به نقض گسترده حقوق اساسي شهروندان در يک کشور خاص جلب خواهد شد. تا همين الان هم تاثير زيادي گذاشته و اگر به پيامدهاي تصويب قطعنامه بر ضد ايران نگاه کنيد، دشواري‌هاي پديد آمده براي ايران را خواهيد ديد.

درباره پيامدهاي احتمالي، اگر موارد پيشين را در نظر بگيريم، مشخص است که اگر نقض حقوق بشر به‌صورت جدي در کشوري صورت گيرد، تحريم‌هاي سازمان ملل را به دنبال خواهد داشت. من در شرايط کنوني همه تلاشم را مي‌کنم که به بهترين نحو با بهره‌گيري از معتبرترين منابع، اطلاعات را جمع‌آوري کنم و مشخصا نمي‌توانم به پيامدهاي آتي اشاره کنم.

با توجه به آنچه درباره نگراني‌هاي موجود نسبت به گسترش فزاينده سانسور و سرکوب رسانه‌ها و تشديد فيلترينگ در ايران گفتيد، مايلم بدانم براي مستندسازي موارد سرکوب اکتيويست‌هاي آنلاين چه اقداماتي انجام داده‌ايد. مقابله جمهوري اسلامي با گردش آزاد اطلاعات در جهان آنلاين و آفلاين، موج گسترده‌اي از سرکوب و نقض حقوق اساسي فعالاني را به دنبال داشته که تمرکز فعاليت‌هايشان بر دنياي مجازي بود و خيلي از آنها حتي چندان شناخته‌شده نيستند. يکي از آنها حسين رونقي است، که چندي پيش در اثر برخوردهاي سوء مسئولان زندان، يکي از کليه‌هايش را از دست داده است.

بستن فضا براي فعاليت رسانه‌ها و رسانه‌نگاران، از جمله ژورناليست‌ها، بلاگرها و همين‌طور اکتيويست‌هاي آنلاين، از نگراني‌هاي جدي من است. در توصيه‌هايي که به ايران ارائه خواهيم کرد، بخشي را به ضرورت بهبود وضعيت در اين زمينه اختصاص خواهيم داد. آزادي بيان و انديشه و آزادي دسترسي به اطلاعات، از حقوق اساسي است که به فضاي سايبر هم قابل تعميم است. يکي از مواردي که در قطعنامه اخيرا صادرشده توسط سازمان ملل بارها تکرار شده، ضرورت آزادي رسانه‌ها است.

[ نسخه چاپی ]     [ بازگشت به صفحه اول ]


اخبار
درگيري فيزيکي مردم با گشت ارشاد در ميدان درکه تهران
تجمع حق التدريسان و معلمان پيش دبستاني مقابل مجلس
روزنامه رسمي حكم ابطال رياست مرتضوي را چاپ نكرد
دلار 2023 تومان ، سكه 747 هزار تومان
اظهار ناتواني دولتي ها در جلسه مجمع تشخيص
مقابل شهرداري ملارد رخ داد خودسوزي مقابل چشم شهردار
بازداشت يک فعال سياسي عرب در حميديه
خواستار پايان اعتصاب غذاي کبودوند هستيم
رييس اتحاديه ناشران و كتابفروشان:كتابفروشان به تعطيلي فكر مي‌كنند :
فدراسيون دوچرخه‌سواري هم «تعليق» شد
اخبار دانشجوئی
کوي دانشگاه تهران ۱۰ روز قبل و بعد از ۱۸ تير تعطيل است
اجراي دستورالعمل پوشش دانشجويان از اول مهر/ انتقاد از نيروي انتظامي۱۳۹۱/۰۳/۲۰
۶۲ درصد مدال‌آوران ايراني رقابت‌هاي علمي جهاني از کشور رفتند
ادامه‌ي تنش در دانشگاه مازندران به دنبال مرگ يک دانشجو
گزارش شوراي دفاع از حق تحصيل
سخنان وزير علوم افشاي نقض آشکار حقوق دانشجويان است
تجمع اعتراضي دانشجويان علوم پزشکي در مقابل مجلس و وزارت بهداشت
نويد بهاري دانشجويان از پشت ميله هاي زندان
تجمع ۵ روزه‌ي دانشجويان علوم پايه در مقابل وزارت بهداشت
اعتراض داريوش اجلالي، دانشجوي دانشگاه ياسوج با دوختن لب‌هايش
 
کارگران دربند را آزاد کنید

دانشجویان دربند را آزاد کنید

برگی از تاریخ

با یاد یاران

اسامی قربانيان کشتار زندانيان سياسی در سال ۶۷





شورای دانشجویان و جوانان چپ ایران











خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران










آرشیو آثار کلاسیک مارکسیستی









Copyright 2004 © etehadefedaian.org - All Rights Reserved - Administration