The Union Of People's Fedaian Of Iran
اخبار    سرسخن    مقالات سیاسی    اعلامیه ها    ديدگاه ها    کارگری    زنان    دانشجویی    مسئله ملی    اجتماعی    رويدادهای بين المللی    برای جهانی دیگروسوسياليسم    حقوق بشر    گفتارهای رادیویی    یادها    در راه کنگره    اعلان ها    موضوعی    گفتگو      
صفحه اول معرفي و تاريخچه  |   اسناد سازمان  |   آرشيو  |   پيوندهاي ديگر  |   آدرس هاي ما  |   آرشيو مقالات

آزمون انقلاب مصر

محمود راسخ افشار

در خبرهاي مربوط به نخستين نشست پارلمان مصر (٣ بهمن ۱٣۹۰) آمده بود که دو سوم از نمايندگان منتخب مردم به گروه‌هاي مذهبي تعلق دارند. راجع به ترکيب يک سوم ديگر، طرفداران نظام سابق، عناصر مترقي و سکولار اطلاعات مشخصي داده نشده بود. انتخاباتي که در چندي پيش در تونس برگزار شد نيز نتايجي خيلي بهتر از آن چه در مصر بدست آمد به بار نياورده بود.
هر چند در جريان خيزش مردم مصر عليه مبارک و نظام او فرد، افراد، حزب يا گروه خاصي به عنوان رهبري جنبش خودنمايي نکرد ولي کساني که تصويرهاي تلويزيوني و اخبار و گزارش‌ها را در روزنامه‌ها و مجله‌ها از خيزش مردم در مصر، به ويژه در قاهره در ميدان تحرير و اسکندريه، به طور منظم دنبال مي‌کردند به خاطر دارند که ترکيب جمعيت در آن جا و افرادي که در مصاحبه‌هاي گزارشگران به عنوان سخنگويان لحظات جنبش ظاهر مي‌شدند ترکيب ديگري را از آن چه اکنون در پارلمان ديده مي‌شود نشان مي‌داد.
قابل انکار نيست که در ميان مردمي که در تجمع‌هاي اعتراضي شرکت داشتند زنانِ با حجاب و مردانِ با ظاهر مذهبي نيز ديده مي‌شدند. ولي اقليتي بيش نبودند. پرسيدني است چه عامل يا عواملي در جامعه‌ي مصر پس از راندن مبارک از مسند قدرت به برآمدن وضعيت موجود کمک کرده است. چرا نيروهاي مترقي، غير مذهبي و سکولار که در آن روزها ميدان‌دار اصلي و موتور جنبش بودند پس از استعفاي مبارک به پس صحنه رانده شدند و سيستمي که مبارک در ظرف بيش از سي سال ديکتاتوري ايجاد کرده بود با رفتن او تنها سرش را از دست داد و پيکرش همچنان پابرجاست و مي‌کوشد سنگرهاي از دست رفته را يکي پس از ديگري باز اشغال کند.
از آن جا که آماج خيزش مردم مبارک بود و نه سيستم او در کليت‌اش، بااستعفاي مبارک جنبش تصور کرد به هدف خود دست يافته و در نتيجه انرژي و پويايي خود را از دست داد.
اتحاد موقت ميان مردم از لايه‌هاي گوناگون اقتصادي، سياسي و اجتماعي که مبارک علت بوجود آمدن آن بود با استعفاي او و رانده شدنش از قدرت موضوع موجوديت‌اش را از دست داد و از هم پاشيد. در شرايط جديدِ پس از مبارک تنها نيروهايي توانستند نفوذ خود را در مردم حفظ کنند و گسترش دهند که داراي تشکيلات بودند. نيروها و عناصر مترقي، غير مذهبي و سکولار که در جريان قيام به آن افتخار مي‌کردند و به خود مي‌باليدند که حزب، دسته و سازماني ندارند، پس از رانده شدن مبارک از قدرت در وضعيت پراکندگي و افتراق قرار گرفتند. فقدان سازمان و تشکيلاتي که به مردم اهداف مشخص و معين و راه رسيدن به آن‌ها را نشان دهد، باعث شد اين عناصر و گروه‌هاي کوچک هر روز بيش از پيش نفوذ خود را در ميان مردم از دست بدهند و نتيجه‌ي بي سازمان و تشکيلات بودن آنان بيش از پيش در انتخابات پارلمان مشهود شد. هنوز گزارش نشده است چند تن از آنان توانسته‌اند به پارلمان راه يابند.
گر چه نيروهاي مذهبي و به ويژه اخوان المسلمين وقتي جنبش جريان داشت و نتيجه‌اش هنوز معلوم نبود در آن حضور داشتند، ولي برنامه‌ي مذهبي خود را براي آينده بسيار محافظه کارانه مطرح مي‌کردند و مي‌کوشيدند همواره تاکيد کنند که اجراي شريعت اسلامي در دستور کارشان قرار ندارد و خواهان آزادي، دموکراسي و جامعه‌اي مدرنند که در آن برابر حقوقيِ زن و مرد حاکم باشد. ولي در پارلمان برخي از نمايندگان وابسته به گروه‌هاي مذهبي به هنگام اداي سوگند، وفاداري به شريعت اسامي را نيز در سوگند خود مي‌گنجاندند. يادآور تفاوت ميان گفته‌هاي خميني در پاريس پيش از به قدرت رسيدن و سخنان و کارهايش در ايران پس از کسب قدرت!
اگر نتيجه‌ي انتخابات پارلمان در مصر و ترکيب اعضاي آن منعکس کننده‌ي واقعي توازن نيروهاي اجتماعي باشد پرسيدني است پس چرا با داشتن چنين اکثريتي، يعني اکثريتي دو سومي در ميان مردم، نيروهاي مذهبي و در رأس آنان اخوان المسلمين، در جريان جنبش نه تنها رهبري آن را در دست نداشتند و نه تنها کوششي براي بدست گرفتن رهبري نکردند بلکه هيچگاه شعارها و خواست‌هايي را که حاکي از اين باشد که خواهان استقرار حاکميتي مذهبي مي‌باشند مطرح نکردند بلکه بر عکس از هر فرصتي استفاده مي‌کردند تا به مردم اطمينان دهند که آنان نيز خواهان استقرار آزادي و دموکراسي و حاکميت قوانين مدني در مصر هستند.
نيروها و عناصر مترقي و سکولار تازه پس از پيروزي مرحله‌اي جنبش و بيرون راندن مبارک از قدرت و توازن قوايي که به ضرر آنان در وضعيت جديد پديد آمده است متوجه اين واقعيت شده‌اند که نداشتن سازمان و تشکيلات تا چه اندازه به ضرر آنان و جنبش تمام شده است.
اگر چه در جريان جنبش و روزهاي انقلاب همگي آنان هدف و برنامه‌ي واحدي داشتند، يعني سرنگوني رژيم مبارک، ولي پس از برکناري مبارک تنها چيز مشترک و واحدي که براي آنان باقي مانده بود شعارها و خواست‌هاي آزادي، دموکراسي و دولت مدرن سکولار بود. اما، اگر چه اين واژه‌ها و مقوله‌ها براي روشنفکران و درس خوانده‌ها ممکن است محتوايي داشته باشد، هرچند با مصاديق گوناگون، ولي براي توده‌هاي مردم اين واژه‌ها و مقوله‌ها، واژه‌ها و مقوله‌هايي هستند کاملا انتزاعي که نمي‌دانند با آن‌ها چه بايد بکنند و چه وضعيتي را براي آن‌ها به ارمغان خواهد آورد. روشنفکران و درس خوانده‌ها که شيفته‌ي اين واژه‌ها و مقولاتند- در اينجا کاري به اين نداريم که آيا اکثريت آنان مي‌دانند راجع به چه چيزي صحبت مي‌کنند- بايد ديگر از تاريخ جنبش‌ها و انقلاب‌هاي چند قرن گذشته و دوران معاصر اين درس را گرفته باشند که توده‌هاي مردم اگر چه در جريان قيام و انقلاب اين واژه‌ها را شعار مي‌دهند ولي علت جنبش و انقلاب آنان به خاطر تحقق مثبت اين شعارها نيست، به اين دليل ساده که درک روشن و مشخصي از آن‌ها ندارند. بلکه آنچه آنان را به جنبش و انقلاب جلب مي‌کند شرايط اقتصادي و اجتماعيِ واقعي و ملموسي است که در زندگي مي‌کنند. آنان عليه شرايط اقتصادي و اجتماعي موجود و براي نفي آن انقلاب مي‌کنند به اين اميد که آن چه جانشين وضع موجود مي‌شود براي آنان بهتر از وضعيتي باشد که قبلاً حاکم بود. و اغلب، آن طور که تاريخ تاکنوني نشان داده است، اگر انقلاب‌شان پيروز شود با شگفتي درمي‌يابند که اميدشان توهمي بيش نبوده است.
به دلايل فوق نيروها و عناصر مترقي مصر که تازه متوجه ضعف خود در نتيجه‌ي فقدان سازمان و تشکيلات شده بودند و مي‌ديدند ضد انقلاب چگونه يک موضع پس از موضع ديگر را از چنگ آنان بيرون آورده است، خواستار تعويق انتخابات بودند تا به وضعيت خود سر و ساماني بدهند. ولي براي تحميل اين خواست به حاکمان مي‌بايست مردم را پشت سر خود بسيج مي‌کردند. اما درست به دليل نداشتن سازمان و تشکيلات که بتواند مردم را پشت سر آنان بسيج کند، روشن بود که نيروهاي ارتجاعي که تکيه بر ناداني، بي اطلاعي و خرافات مردم دارند به هيچ وجه حاضر به تعويق انتخابات نخواهند شد تا نيروهاي مترقي و سکولار فرصت بسيج نيروها را بدست آورند، خود را به مردم بشناسانند و دستکم سهم بزرگي از نمايندگان پارلمان را براي خود بدست آورند که به آنان امکان مقابله با نيروهاي مذهبي را بدهد. البته در مصر وضع به اين حال باقي نخواهد ماند. اگر در مصر استبداد مذهبي يا مجدداً استبداد نظامي برقرار نشود و نيروهاي مترقي فرصت سر و سامان دادن به خود را بيابند و تشکيلات مناسب را بوجود آورند، احتمال اين که توازن نيروهاي اجتماعي به سود آنان تغيير کند وجود دارد.
متاسفانه برغم اين واقعيات و تجربه‌ها- و البته تجربه‌ي انقلاب خودمان و جنبش ٨٨- جمهوريخواهان مترقي و سکولار ايراني در خواب خرگوشي بسرمي‌برند و در عمل نشان مي‌دهند که کمترين درسي را از اين واقعيت‌ها نگرفته‌اند. اخيراً اينجا و آنجا با شدت يافتن بحران اقتصادي و سياسي در کشور، افرادي که اغلب آنان مورد اعتماد مردم نيستند و معلوم نيست سرشان به کجا بند است و دست کدام دولت بيگانه و سازمان جاسوسي در پشت آنان قرار دارد، به کوشش‌هاي چند ساله‌شان در جهت ايجاد تشکيلات‌ شدت بخشيده‌اند. جمهوريخواهان مترقي، سکولار و مستقل اين اقدامات را نبايد دست کم بگيرند. اگر چه چلبي سازي حتا در عراق براي آمريکا موثر نيافتاد و حافظه‌ي تاريخي و تجربه‌ي ايرانيان با آن همه سابقه‌ي تاريخي در مبارزات آزاديخواهانه و استقلال طلبانه و انقلاب‌ها با عراق بسيار متفاوت است، ولي چنين جرياناتي مي‌توانند دستکم براي جمهوريخواهان مترقي مشکل‌ساز شوند.
اغلب گفته مي‌شود چون مبارزه براي براندازي نظام منحوس و فاجعه آفرين اسلامي بايد در ايران صورت بگيرد، حکمي که در درستي آن ترديدي نيست، پس سازماندهيِ اين مبارزه از نظر تشکيلاتي يعني اقدام در جهت ايجاد تشکيلات مناسب از نظر تدوين برنامه، استراتژي، تاکتيک، نقشه‌ي عملي راه، خواست‌ها و شعارها، پيوند دادن مبارزات در سراسر کشور و در بخش‌هاي گوناگون، از جنبش دانشجويي گرفته تا جنبش کارگري، در مبارزه‌اي مشترک با هدف واحد سرنگون کردن نظام يعني رهبري سياسي اين مبارزه نيز بايد حتماً در داخل کشور انجام گيرد.
البته کسي ترديد ندارد که در صورت وجود امکان عملي و واقعيِ انجام چنين کاري در ايران اين اقدامات بايد در داخل کشور انجام گيرند. ولي اگر چنين امکاني در داخل کشور وجود نداشته باشد چه بايد کرد؟ آيا بايد دست روي دست گذاشت و در انتظار وقوع معجزه‌اي نشست تا کار از کار بگذرد و باز افسوس خورد که ايکاش در زماني که امکانش وجود داشت دست به اقدامات لازم مي‌زديم! کاري که بارها براي نيروهاي مترقي رخ داده است.
همه مي‌دانند که رژيم اسلامي از تشکيلات مثل جن از بسم‌الله مي‌ترسد. زيرا به اهميت کارکرد آن واقف است. سران رژيم حتا به اپوزيسيون رسمي نظام يعني اصلاح طلبان که از هر فرصتي استفاده مي‌کنند تا به انواع و اقسام گوناگون سرسپردگي خود را به نظام اعلام دارند و خواهان اجراي بدون تنازل قانون اساسي رژيم اسلامي يعني حاکميت ولايت مطلقه‌ي فقيه هستند اجازه داشتن تشکيلات نمي‌دهد. حال چه رسد به تشکيلاتي که هدف خود را براندازي نظام قرار مي‌دهد. سران رژيم مي‌کوشند از هر گونه تجمعي جلوگيري کنند. و بدون تجمع و بحث و گفتگو و فعاليت‌هاي عملي نه مي‌توان تشکيلاتي را سازمان داد و نه مي‌توان در سطح کشور فعاليت آن را گسترش و در نتيجه اجزاي جنبش را به هم پيوند داد و استمرار مبارزه را تا سرنگوني نظامي که بوي تعفن لاشه‌اش به آسمان رسيده است، تامين کرد.
حال پرسيدني است در چنين اوضاع و احوالي کساني که ايجاد تشکيلات لازم براي تامين نيازهاي سياسي و برنامه‌اي جنبشِ براندازيِ نظام را فقط و فقط و در شرايطي که هيچ امکاني براي آن در داخل کشور وجود ندارد کار عناصر سياسي درون کشور مي‌دانند و اين را تبليغ مي‌کنند که در خارج از کشور نبايد دست به چنين کاري زد و بايد در انتظار ماند تا در داخل کشور معجزه‌اي روي دهد آيا براي پوشاندن ضعف و ناتواني خود اين را نمي‌گويند؟


[ نسخه چاپی ]     [ بازگشت به صفحه اول ]


اخبار
درگيري فيزيکي مردم با گشت ارشاد در ميدان درکه تهران
تجمع حق التدريسان و معلمان پيش دبستاني مقابل مجلس
روزنامه رسمي حكم ابطال رياست مرتضوي را چاپ نكرد
دلار 2023 تومان ، سكه 747 هزار تومان
اظهار ناتواني دولتي ها در جلسه مجمع تشخيص
مقابل شهرداري ملارد رخ داد خودسوزي مقابل چشم شهردار
بازداشت يک فعال سياسي عرب در حميديه
خواستار پايان اعتصاب غذاي کبودوند هستيم
رييس اتحاديه ناشران و كتابفروشان:كتابفروشان به تعطيلي فكر مي‌كنند :
فدراسيون دوچرخه‌سواري هم «تعليق» شد
اخبار دانشجوئی
کوي دانشگاه تهران ۱۰ روز قبل و بعد از ۱۸ تير تعطيل است
اجراي دستورالعمل پوشش دانشجويان از اول مهر/ انتقاد از نيروي انتظامي۱۳۹۱/۰۳/۲۰
۶۲ درصد مدال‌آوران ايراني رقابت‌هاي علمي جهاني از کشور رفتند
ادامه‌ي تنش در دانشگاه مازندران به دنبال مرگ يک دانشجو
گزارش شوراي دفاع از حق تحصيل
سخنان وزير علوم افشاي نقض آشکار حقوق دانشجويان است
تجمع اعتراضي دانشجويان علوم پزشکي در مقابل مجلس و وزارت بهداشت
نويد بهاري دانشجويان از پشت ميله هاي زندان
تجمع ۵ روزه‌ي دانشجويان علوم پايه در مقابل وزارت بهداشت
اعتراض داريوش اجلالي، دانشجوي دانشگاه ياسوج با دوختن لب‌هايش
 
کارگران دربند را آزاد کنید

دانشجویان دربند را آزاد کنید

برگی از تاریخ

با یاد یاران

اسامی قربانيان کشتار زندانيان سياسی در سال ۶۷





شورای دانشجویان و جوانان چپ ایران











خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران










آرشیو آثار کلاسیک مارکسیستی









Copyright 2004 © etehadefedaian.org - All Rights Reserved - Administration