The Union Of People's Fedaian Of Iran
اخبار    سرسخن    مقالات سیاسی    اعلامیه ها    ديدگاه ها    کارگری    زنان    دانشجویی    مسئله ملی    اجتماعی    رويدادهای بين المللی    برای جهانی دیگروسوسياليسم    حقوق بشر    گفتارهای رادیویی    یادها    در راه کنگره    اعلان ها    موضوعی    گفتگو      
صفحه اول معرفي و تاريخچه  |   اسناد سازمان  |   آرشيو  |   پيوندهاي ديگر  |   آدرس هاي ما  |   آرشيو مقالات

زنان، کار و انباشت سرمايه ! درگرامي داشت اول ماه مه

ترجمه : مريم

زنان، کار و انباشت سرمايه !
درگراميداشت اول ماه مه*
يکي از تصورات واهي متداول در سيستم سرمايه داري که درکتابهاي درسي اقتصاد و استراتژي هاي آموزشي مربوط به آن رواج دارد؛ اين است که عرضه نيروي کار به نوعي مجزا از سيستم اقتصادي است. عموما "تصور بر اين است که آنچه ميزان عرصه کار را معين مي کند، رشد جمعيت است و نه سيستم اقتصادي جامعه. طبق اين نظريه، از آنجا که رشد جمعيت يک امر اقتصادي نيست پس عرضه نيروي کار هم يک امر مجزا از سيستم اقتصادي است. حقيقت اما بسيار متفاوت با اين تصور است. عرضه نيروي کار به يقين نتيجه يک روند اقتصادي است و نه جداي از آن. مطالعه تاريخ حيات بهره کشي روشنگر اين مطلب است که شکلهاي عرضه نيروي کار سيستم هاي متفاوت، به تناسب نيازهاي آن سيستم ها تغيير يافته است. بيشتر مهاجرتها، چه از نوع مهاجرت بردگان، چه مهاجرت کارگران قراردادي، يا کارگران آزاد در اين راستا صورت گرفته است، اما در هيچ موردي اين ظرفيت ويژه سيستم سرمايه داري در ايجاد نيروي کار مناسب خودش، بيشتر از مورد استفاده از نيروي کار زنان مشهود نيست. زنان از آغاز سرمايه داري، بخشي از طبقه کارگر بوده اند. حتي در زماني که به طور رسمي کارگر محسوب نمي شدند. آنها هميشه در حيات سيستم سرمايه داري سهم داشته اند چه به عنوان کارگران حقوق بگير و چه در نقش کارگران بي دستمزد. واقعيت اين است که زنان نيروي کار جوامع هستند. درتمام جوامع بويژه در کشورهاي روبه رشد فعاليت هائي نظير آشپزي، نظافت، انجام امور داخلي خانه، مراقبت از فرزندان، بيماران و افراد کهنسال خانواده و همچنين بسياري از فعاليت هاي اجتماعي توسط زنان صورت مي گيرد. اين شکلهاي کار بي دستمزد، حتي وقتي زنان به کار خارج از خانه مشغول مي شوند هم ادامه پيدا مي کند و به مسئوليتهاي کاري آنان، چه کار آزاد داشته باشند و چه کار دستمزدي، اضافه مي شود. زنان شاغل خانواده کم درآمد، توان مالي استخدام، کارگراني براي انجام امور خانه و نگهداري از فرزندان شان را ندارند. در نتيجه اين مسئوليتها ، قيد مضاعفي ميشوند بر گردن خود اين زنان و يا مسئوليتي بر دوش دختران جوان و زنان سالخورده اين خانواده ها. اين روند ها براي سيستم سرمايه داري اساسي هستند. توليد فراورده ها و معاوضه آنها بوسيله زنان براي روند تمرکز با گردآوري سرمايه داري ضروري به شمار ميروند و اين امر در سالهاي اخير بيشتر از هميشه روشن شده است. به رغم تمام واقعيات، زمان زيادي طول کشيده است تا مبارزات زنان به عنوان بخشي اساسي از جنبش طبقه کارگر براي ايجاد يک جامعه بهتر تلقي شود. براي بيش از يک قرن، اتحاديه ها و ساير تشکيلات کارگران از مردان تشکيل مي شدند، چرا که الگوي فکري اين بود که مرد نان آور خانواده است و زن فقط مسئول اداره امورداخلي خانه است. مبارزات بسيار طولاني صورت گرفت تا نقش زنان به عنوان کارگران مزدبگير به رسميت شناخته شود و اهميت کار بي دستمزد زن در خانه و اجتماع مورد توجه قرار گيرد.درسالهاي اوليه مبارزات کارگران در اروپا، بعد ازانقلاب صنعتي، کاهش زمان کار،مطالبه اصلي کارگران بود. کار در کارخانه (که در آن تعداد زيادي از زنان و بچه ها با دستمزدي به مراتب کمتر از دستمزد کارگران مرد، مشغول بودند) به طور کلي قائده و اصول خاصي نداشت وساعات کار طولاني را شامل مي شد که 10 ساعت و حتي تا 16 ساعت در روز هم مي رسيد. اصل "محدوديت 10 ساعت کار در روز" براي زنان و کارگران خردسال، در سال 1847 ميلادي در انگلستان به تصويب رسيد. زمان زيادي گذشت تا اينکه در اواسط قرن نوزدهم مقرر شد که کارگران 8 ساعت در روز کار کنند و مابقي زماني که به کار مشغول هستند "اضافه کار" محسوب شود. اين البته کار بي دستمزد و قابل توجه زنان در خانه را در بر نمي گرفت. واقعيت اين است که هنوز هم در بيشتر کشورهاي رو به توسعه، بخش اعظم نيروي کار با قانون حمايت از کارگران محافظت نمي شود و ايده هشت ساعت کار روزانه براي کارگران تحقق نيافته است. مسئله ساعات طولاني کار به طور معمول با مشکل دريافت دستمزد ناچيز همراه است. اين هر دو سلامت کارگران را به مخاطره مي اندازند و امکان زيست با حداقل رضايت را هم ناممکن مي سازند. در مورد زنان، معضل ساعات طولاني کار خارج از خانه به مشکل کار بي دستمزد خانگي اضافه مي شود و اين در واقع تفاوت کيفي مسائل مربوط به کار زنان با مشکلات کاري مردان را آشکار مي سازد. صرف افزايش دستمزد کار، به معني بهبود شرايط کار براي زنان کارگر نيست چرا که مشکل قيد مضاعف آنها را حل نميکند. بنا براين در کشورهاي رو به رشد بايد بر کيفيت پاداش دهي متناسب کار زنان تأکيد شود و همچنين ايجاد تسهيلات لازم براي انجام کار خانگي و مراقبت از کودکان بايد مد نظر باشد. تمامي اين امور به طور جدي و حياتي تحت تأثير روابط اجتماعي و همينطور روندهاي اقتصادي، سياسي جوامع هستند و نمايانگر اينکه آيا افزايش بازار کار زنان با رشد واقعي شرايط اقتصادي اين جوامع همراه هستند يا نه. شرايط تاريخي نشان مي دهند که رشد مادي جوامع در رشد اقتصادي زنان تأثير مثبتي دارد. البته اين امر يک امر اتوماتيک نيست و بازتاب نتايج مبارزات زنان براي رسيدن به عدالت و برابري است. رشد قابل توجه کار دستمزدي زنان يکي از دستاوردهاي اين مبارزات است. در سالهاي اخير توانمندي جنبش هاي زنان براي حقوق والاتر و کسب قدرت به روندهاي اقتصادي وسيع تري مرتبط بوده است که تعيين کننده ميزان مشارکت زنان در بازار کار است. پيشرفتها و پس رفتها در کنار هم محسوس بوده اند، به همين دليل نمي توان دستاوردها را تضمين شده پنداشت.
روندهاي جهاني موثر بر زنان
درحاليکه امپرياليسم مشخصه اساسي اقتصاد دنياي کنوني باقي مانده است، خطوط آن تغييراتي داشته است. تسلط سرمايه ملي، ظهور پيوندهاي جديد و توسعه زنجيره هاي توليد جهاني بر اساس تقسيم بندي روند توليد در مناطق مختلف جهان، همگي به طور چشمگيري ساختار توليد و بازار کار در سراسر جهان راتغيير داده اند.
بخشهاي ملي و توليدي بيشتر متمرکز شده اند که اين موجب کم رونق شدن شرکتهاي کوچکي که به طور معمول اشتغال فشره دارند،گرديده است. به جز يک جهش کوتاه در هزينه هاي عمومي، بلافاصله بعد از بحران مالي جهاني سال 2008، دولتها کمتر تمايل به استفاده از سياستهاي اقتصاد کلان براي حفظ يا گشترش اشتغال داشته اند. تجارت آزاد در حاليکه فرصت هائي براي توليد درآمد و اشتغال ايجاده کرده است، موجب شده است که کارگران به بخشهاي خصوصي هجوم ببرند. تداوم دور باطل فقري که منجر به کاهش ميزان اشتغال ميشودو به فقر بيشتر مي انجامد. در اثر پيشرفت تکنولوژي، زنجيره هاي توليد جهاني به طور قابل ملاحظه اي در حال رشد هستند. اين امر موجب وابسته تر شدن توليد و نيروي کار در کشورهاي متفاوت شده است. همزمان يک رشد جهاني در ميزان کار بي دستمزد خانگي که عمومأ و نه هميشه، توسط زنان انجام مي شده هم صورت گرفته است که نتيجه شانه خالي کردن حکومتها از ارائه کالاها، خدمات و سرويسهاي عمومي است. سلب مسئوليت دولتها از ارائه خدمات عمومي، موجب شده است که کارگران بي دستمزد که عمومأ زنان هستند، عهده دار انجام اين گونه سرويسهاي رفاهي شوند. اين تغييرات بويژه در کشورهاي در حال توسعه که پر تحرک ترين بازار دنيا هستند مشهود مي باشند. در آسيا زنان فشار اين تغييرات را متحمل شده اند با انتقال سريع (و از) کار دستمزدي، با ايفاي نقش بزرگتري در حصول درآمد براي رفع نيازهاي خانواده، با تن دادن به مهاجرت براي کاريابي و يا مشارکت بيشتر در انجام کار بي دستمزد زنان به طور ارادي يا به اجبار در جستجوي کار به مناطق مختلف نقل مکان کرده اند. آمارهاي گرفته شده نشانگر اين واقعيت هستند که اين شکل مهاجرت داوطلبانه و يا اجباري در جستجوي کار ،بيشتر از هر زمان ديگري صورت گرفته است. معاش زنان در مناطق روستائي عمدتأ در بخش کشاورزي تحت تأثير بحرانهائي که کشورهاي در حال توسعه را فرا گرفته است آسيب ديده است.
در تمامي کشورهاي رو به رشد، دسترسي به کالاهاي مصرفي که ناشي از آزاد سازي تجارت بوده است، کاهش دسترسي به کالاهاي اساسي وخدمات عمومي را همراه آورده است. گسترش زنجيره توليد جهاني که به کار زنان مخصوصأ درمراحل نهائي تکيه مي کند, الگوهاي کار درآمدي را دگرگون ساخته است. .علاوه بر اين جهاني شدن قابل ملاحظه خدمات هم موجب تغييرات مکاني نيروي کار شده است و هم مهاجرت زنان براي ارائه خدماتي چون "مراقبت" در بخشهاي اقتصادي را همراه آورده است. در عين حال پيشرفتهاي تکنولوژيکي، ارتباطات و انتقال شکلهاي فرهنگي را به گونه اي گسترش داده است که تا به حال تصورش هم ممکن نبود.
همه اين تغييرات اثرات بسيار مهم و بغرنجي بر موقعيت زنان و توانائي آنان براي کنترل وضعيت و زندگي داشته است. اين تغييرات اقتصادي اثرات منفي ديگري هم بر زندگي زنان داشته است. افزايش اصرار بر خريد و فروش و سودجوئي، ايجاب مي کند که خريداران بيشتري به سوي تله خريدهاي اينترنتي جدب شوند، سليقه مردم دستکاري شود و آگهي هاي تبليغاتي قدرت انتخاب را از مردم بگيرند. در پروسه اين تلاش هاست که شرکت هاي تبليغاتي با فريب هائي از زنان براي فروش محصولات خود سوء استفاده مي کنند. اين معامله دوطرفه با زنان به گونه اي است که از يک سو از آنان براي فروش کالاها استفاده ميشود و از طرف ديگر آنها را به مصرف کنندگان اصلي تبديل مي کند. اين يک وضعيت پيچيده و استثنائي براي زنان ايجاد مي کند که موجب مي شود زنان دستاويزي شوند براي دستاويز قرار گرفتن خودشان. اصرار خاص رسانه هاي تبليغاتي به برنامه هائي چون "رقابت هاي زيبائي"، مدلهاي موفق و پديده هائي از اين قبيل، در سالهاي اخير، موجب رشد سريع صنايع زيبا سازي زنان در آسياي رو به رشد شده است. اين نه تنها توليد لوازم آرايش و مواد زيبا کننده، بلکه ايجاد آژانس هاي کاهش وزن، کلينکهاي تغذيه و زيبائي، سالنهاي زيبائي و غيره را هم در بر مي گيرد. بسياري از اين تحولات منجر به نگرش هائي بسيار نامطلوب و پس رونده در مورد زنان و ظاهر آنها مي شوند که مي توانند زنان را به سوي فرمهاي جديدي از سرکوب اجتماعي اي بکشانند، که شايد از شکل هاي توهين آميز مردسالاري گذشته هم درد ناکترو آزار دهنده تر باشند
ترجمه بخشهائي از پيشگفتاري که «جاياتي گوش» بر کتاب «انباشت سرمايه و کار زنان در اقتصادهاي آسيائي» از پيتر آسترز نوشته است. جاياتي گوش "پروفسور رشته اقتصاد دانشگاه جواهر لعل نهرو در دهلي نو و دبير اجرائي انجمن بين المللي توسعه اقتصاد است".
ترجمه از : مريم
هشتم ارديبهشت

[ نسخه چاپی ]     [ بازگشت به صفحه اول ]


اخبار
درگيري فيزيکي مردم با گشت ارشاد در ميدان درکه تهران
تجمع حق التدريسان و معلمان پيش دبستاني مقابل مجلس
روزنامه رسمي حكم ابطال رياست مرتضوي را چاپ نكرد
دلار 2023 تومان ، سكه 747 هزار تومان
اظهار ناتواني دولتي ها در جلسه مجمع تشخيص
مقابل شهرداري ملارد رخ داد خودسوزي مقابل چشم شهردار
بازداشت يک فعال سياسي عرب در حميديه
خواستار پايان اعتصاب غذاي کبودوند هستيم
رييس اتحاديه ناشران و كتابفروشان:كتابفروشان به تعطيلي فكر مي‌كنند :
فدراسيون دوچرخه‌سواري هم «تعليق» شد
اخبار دانشجوئی
کوي دانشگاه تهران ۱۰ روز قبل و بعد از ۱۸ تير تعطيل است
اجراي دستورالعمل پوشش دانشجويان از اول مهر/ انتقاد از نيروي انتظامي۱۳۹۱/۰۳/۲۰
۶۲ درصد مدال‌آوران ايراني رقابت‌هاي علمي جهاني از کشور رفتند
ادامه‌ي تنش در دانشگاه مازندران به دنبال مرگ يک دانشجو
گزارش شوراي دفاع از حق تحصيل
سخنان وزير علوم افشاي نقض آشکار حقوق دانشجويان است
تجمع اعتراضي دانشجويان علوم پزشکي در مقابل مجلس و وزارت بهداشت
نويد بهاري دانشجويان از پشت ميله هاي زندان
تجمع ۵ روزه‌ي دانشجويان علوم پايه در مقابل وزارت بهداشت
اعتراض داريوش اجلالي، دانشجوي دانشگاه ياسوج با دوختن لب‌هايش
 
کارگران دربند را آزاد کنید

دانشجویان دربند را آزاد کنید

برگی از تاریخ

با یاد یاران

اسامی قربانيان کشتار زندانيان سياسی در سال ۶۷





شورای دانشجویان و جوانان چپ ایران











خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران










آرشیو آثار کلاسیک مارکسیستی









Copyright 2004 © etehadefedaian.org - All Rights Reserved - Administration