The Union Of People's Fedaian Of Iran
اخبار    سرسخن    مقالات سیاسی    اعلامیه ها    ديدگاه ها    کارگری    زنان    دانشجویی    مسئله ملی    اجتماعی    رويدادهای بين المللی    برای جهانی دیگروسوسياليسم    حقوق بشر    گفتارهای رادیویی    یادها    در راه کنگره    اعلان ها    موضوعی    گفتگو      
صفحه اول معرفي و تاريخچه  |   اسناد سازمان  |   آرشيو  |   پيوندهاي ديگر  |   آدرس هاي ما  |   آرشيو مقالات

کتابي که وزارت اطلاعات را رسوا کرد

گفتگوي اخبار روز با بهروز خليق

اخبار روز
شنبه ۱۹ بهمن ۱٣٨۷ - ۷ فوريه ۲۰۰۹
امروز نوزدهم بهمن ماه است. سي و هشت سال قبل در اين روز با حمله ي گروهي از چريک هايي که بعدا به فدائيان مشهور شدند، به پاسگاهي در سياهکل، جنبشي متولد شد که فضاي سياسي پيش از انقلاب را تحت تاثير خود قرار داد. امسال وزارت اطلاعات جمهوري اسلامي با انتشار کتابي پيرامون فعاليت مسلحانه ي هفت ساله ي اين سازمان عليه حکومت شاه، بار ديگر نگاه ها را متوجه ي اين جنبش نمود. اين کتاب بحث هاي گسترده اي را در بين فعالين سياسي و روشنفکران به وجود آورد و شاخه هاي مختلف جنبش فدايي آن را يک صدا محکوم کردند. در مورد اين کتاب، با آقاي بهروز خليق گفتگو کرده ايم. بهروز خليق در سال ۱٣۵٣ در ارتباط با سازمان چريک هاي فدايي خلق دستگير شد، در جريان انقلاب از زندان آزاد گرديد و بعد از آن همواره مسئوليت هاي مهمي در بزرگترين شاخه ي جنبش فدايي يعني فدائيان خلق (اکثريت) داشته است. وي در حال حاضر مسئول هيات سياسي – اجرايي اين سازمان است.


آقاي خليق، انتشار جلد اول کتاب "چريک هاي فدايي خلق"، با واکنش هاي متفاوتي روبرو شده است. تقريبا همه جريان‏هاي جنبش فدايي اين کتاب را به عنوان يک اقدام اطلاعاتي که با اتکا به اسناد انحصاري صورت گرفته، محکوم کرده اند. با اين حال جاي اين پرسش همچنان باقي است که وزارت اطلاعات براي چه حالا دست به انتشار اين کتاب زده و چه هدفي را دنبال کرده است.

انتشار کتاب "چريک‏هاي فدائي خلق" را مي‏توان هم در چارچوب سياست‏هاي عمومي وزارت اطلاعات نسبت به اپوزيسيون مورد بررسي قرار داد و هم در رابطه با مقطع زماني کنوني. وزارت اطلاعات به عنوان ارگان اطلاعاتي رژيم استبداد مذهبي وظيفه مقابله، تضعيف، حذف و نابودي نيروهاي اپوزيسيون را برعهده دارد. نهادهاي امنيتي برحسب وضعيت سياسي کشور، مواضع و موقعيت نيروهاي اپوزيسيون اقدامات فوق را به کار مي‏گيرند. آنها در مواقعي به اعدام و ترور مخالفين متوسل مي‏شوند و زماني به بي‏اعتبار کردن آنها روي مي‏آورند. و گاه هر دو را به کار مي‏بندند. سپاه و وزارت اطلاعات در دهه ۶٠ به تهاجم گسترده، دستگيري وسيع و اعدام زندانيان روي آورند و در دهه ۷٠ به ترور رهبران و کادرهاي اپوزيسيون در داخل و خارج از کشور متوسل گشتند. در دهه ۸٠ نه امکان اعدام‏هاي گسترده براي وزارت اطلاعات مقدور بود و نه ترور. چرا که با اعدام چندين هزار از زندانيان سياسي در سال ۱۳۶۷، زندان‏ها نسبتا خالي شده بود و ترور مخالفين در خارج از کشور بعد از ميکونوس و در داخل بعد از قتل‏هاي زنجيره‏اي، چنان براي رژيم هزينه‏بر شده بود که از نظر آنان به فايده‏اش نمي‏ارزيد. وزارت اطلاعات در دوره احمدي‏نژاد در کنار فعاليت‏هاي سرکوب‏گرانه و اطلاعاتي، سياست بي‏اعتبار کردن نيروهاي اپوزيسيون را در پيش گرفته است. بي‏اعتبار کردن نيروهاي اپوزيسيون، سياست هميشگي رژيم اسلامي بود ولي در دوره وزارت محسني اژه‏اي، اين سياست ابعاد تازه‏اي پيدا کرده است. نگاهي به کتاب‏هاي منتشره توسط موسسه وابسته به وزارت اطلاعات عليه جريان‏هاي اصلي مخالف رژيم، اين موضوع را به خوبي نشان مي‏دهد.
دليل ديگر انتشار کتاب "چريک‏هاي فدائي خلق" به وضعيت جمهوري اسلامي برمي‏گردد. جمهوري اسلامي با بحران‏ اقتصادي و کارائي، با بحران مشارکت و مشروعيت روبرو است. نارضايتي از رژيم در بين گروه‏هاي مختلف اجتماعي ابعاد بي‏سابقه‏اي پيدا کرده است. سران رژيم بر بحرانهاي موجود و نارضايتي وسيع مردم آگاهي دارند. آنها نگران سرنوشت جمهوري اسلامي هستند و از اينکه مردم به سوي نيروهاي اپوزيسيون روي بيآورند، واهمه دارند. آنها تداوم حيات خود را در موقعيت ضعيف اپوزيسيون و در فقدان آلترناتيو قدرتمند مي‏دانند. کتابهاي منتشره شده توسط وزارت اطلاعات تماما براي تضعيف و بي‏اعتبار کردن جريانهاي اصلي نيروهاي اپوزيسيون است.
اما دليل انتشار کتاب "چريکهاي فدائي خلق" در مقطع کنوني بي ارتباط با برآمد نسل جديد چپ نيست. رژيم بر اين خيال باطل بود که با اعدام‏هاي سال ۶۷ و راندن بخش قابل توجهي از نيروهاي چپ به خارج از کشور، قادر شده است که ريشه چپ را در کشور بخشکاند. ولي غافل از اين بود که چپ در رژيم‏ استبدادي و ضد آزادي و در جامعه طبقاتي ريشه‏کن نمي‏شود. رژيم از تاثير جنبش فدائي بر نسل جديد چپ آگاه است و به همين خاطر مي‏خواهد سيماي جنبش فدائي را لکه دار کند تا براي نسل جديد جذبه‏اي نداشته باشد و بين آندو پيوندي به وجود نيآيد.


اکنون چند ماه بعد از انتشار اين کتاب، ارزيابي شما چيست؟ آيا وزرات اطلاعات در آن چه که مي خواسته موفق شده است؟

انتشار کتاب "چريک‏هاي فدائي‏خلق" در داخل و خارج از کشور بازتاب وسيعي پيدا کرد و کتاب در بازار کمياب شد. اين امر نشانگر علاقه فعالين سياسي و نسل جديد چپ به جنبش فدائي و تاريخ آن است. با منتشر شدن اين کتاب، مطالب زيادي در نقد کتاب در رسانه‏ها درج شد و نام فدائي بار ديگر مطرح گرديد. برخلاف هدف وزارت اطلاعات، کتاب در بين گروه‏هائي از جامعه که از تاريخ جنبش فدائي چندان اطلاعي نداشتند تاثيرات مثبتي گذاشته است. آنها به جانبازي و مقاومت فدائيان و مبارزه سرسختانه آنها عليه رژيم استبدادي شاه آگاهي يافته‏اند.


در مورد نويسنده و يا نويسندگان واقعي اين کتاب، حرف هاي مختلفي گفته شده است، شما در اين مورد اطلاعات تازه اي داريد؟

ابتدا تصور مي شد محمود نادري نام مستعار است که نويسنده کتاب براي پنهان نگهداشتن نام خود آن را برگزيده است. ولي تحقيقات بعدي نشان داد که محمود نادري نام واقعي است. نام مستعار او "نادر توسلي" است که قبلا مطالب خود را با اين نام مي‏نوشت. او از سال‏هاي اول انقلاب با ارگان هاي امنيتي جمهوري اسلامي کار مي‏کرده است. محمود نادري در دهه ۶٠ وارد دانشگاه تهران شده و در رشته تاريخ فارغ‏التحصيل گرديده است. او از همان ابتداي تاسيس موسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي در سال ۱۳۶۷ با آن همکاري کرده است. موسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي در پائيز سال ۱۳۷٠ کتاب اول ازسري کتاب‏هائي به نام "مطالعات سياسي" را منتشر نمود. شماره دوم آن در پائيز سال ۱۳۷۲ انتشار يافت و سپس تعطيل گرديد. کتاب اول با مديريت محمود نادري (با نام مستعار نادر توسلي) انتشار يافت ولي در کتاب دوم نام او حذف گرديد و جاي آن را "شوراي سردبيري" گرفت.


بسياري از کساني که اين کتاب را خوانده اند معتقدند در مبارزه بين چريک‏ها و ساواک شاه، اين کتاب بسيار جانبدارانه نوشته شده است. يکي از موارد بارز در تمامي اين کتاب اين است که مي کوشد چنين وانمود کند، چريک ها بعد از دستگيري بلافاصله اطلاعات خود را در اختيار بازجويان قرار مي دادند و قرارهاي خود را معرفي مي کردند که به ضربات زنجيره اي تازه اي مي انجاميد. اين تصوير، با تصوير که در جامعه ي ايران از مقاومت چريک‏ها در زندان هاي شاه وجود داشته است، به کلي متفاوت است. آن تصوير قبلي حقيقت داشته است، يا اين احساسي که کتاب مي کوشد به خواننده منتقل کند؟

يکي از مقاصد نويسنده کتاب، شکستن آن ذهنيتي است که نسبت به مقاومت فدائيان در بين فعالين سياسي وجود دارد. فدائيان در آن سال‏ها در مبارزه با رژيم استبدادي شاه ‏حماسه‏ها آفريدند که حتي تحسين محمدرضا شاه را برانگيخته بود. از مقاومت فدائيان در زير شکنجه‏هاي ساواک مي‏توان صدها نمونه آورد که مواردي از آنها از زبان شکنجه‏گران بيان شده است. يک نمونه از مقاومت حماسه‏افرين، انوش لطفي است که تهراني (بهمن نادري) در جلسه دادگاه در سال ۱۳۵۸ به آن اعتراف نمود و از وي عذرخواهي کرد. مورد ديگر برادر من ابراهيم خليق است. تهراني در همان دادگاه از مقاومت او در زير شکنجه سخن گفت. به گفته تهراني: "به دستور عطاپور به مشهد رفتم تا با ساواک مشهد در بازجوئي از ابراهيم خليق همکاري نمايم. روز بعد به مشهد رفتم و خودم را به ساواک معرفي کردم و يکي دو ساعت بعد ابراهيم خليق را آوردند. او قبلا به شدت شکنجه شده بود و علاوه بر من حسين ناهيدي چند نفر ديگر در اطاق بودند. دست و پاي او را بسته و با کابل او را زديم و بعد من و ناهيدي بيرون آمده تا در مورد ادامه کار صحبت کنيم. در اين موقع افراد گارد ساواک شايد براي خوش‏خدمتي دست‏هاي ابراهيم خليق را با دستبند به پنجره اطاق بسته و آويزان کرده بودند. وقتي وارد اطاق شدم وضع را بحراني ديدم، وقتي دستبندها را باز کردم بيهوش شده بود و تلاش‏هاي بعدي بي‏اثر ماند و او شهيد شد (کتاب "شکنجه‏گران مي‏‏گويند" گردآوري قاسم حسن‏پور). ابراهيم خليق در زير شکنجه لب به سخن نگشود و شکنجه‏گران را در کسب اطلاعات ناکام گذاشت. وقتي من در سال ۱۳۵۳ دستگير شدم، حتي برگه‏اي از او در پرونده من وجود نداشت. او کلمه‏اي در مورد من و ساير رفقاي مشترک ما نگفته بود.
طبعا ساواک با شکنجه رفقاي ما در آن دوره اطلاعات زيادي را به دست آورده است. اين يک واقعيت است. اما مقاومت سرسختانه رفقاي ما نيز در زير شکنجه واقعيت ديگري است. بدون مقاومت فدائيان در زير شکنجه، سازمان چريک‏هاي فدائي خلق در کوتاه مدت متلاشي مي‏شد. مي‏توان صدها مورد را مثال آورد که رفقاي ما شکنجه را تحمل کردند و قرارها را سوزاندند و يا در مورد رفقاي خود به ساواک اطلاعات ندادند.


در بررسي فعاليت هاي فدائيان قبل از انقلاب، اين کتاب معمولا سرنوشت آن ها را تا زمان دستگيري مورد توجه قرار مي دهد و به طور کلي از زندان هاي شاه در اين دوران اطلاعاتي به دست نمي دهد. از جمله چگونگي فعاليت فدائيان در زندان، عقايدشان و نحوه ي مواجه شان با حکومت، سرنوشت آن ها بعد از دستگيري ناروشن مي ماند. در بسياري از جاهاي کتاب به "تک نويسي" هاي فدائيآن بازداشت شده اشاره شده است. آيا فدائيان بعد از دستگيري به همکاري با ساواک اقدام مي کردند؟ وضعيت آن ها در زندان ها چگونه بود و چه سرنوشتي برايشان رقم مي خورد؟

متاسفانه در زمينه زندان‏هاي شاه و مقاومت‏هائي که در زندان‏ها در آن سال‏ها صورت گرفته، مطالب اندکي نوشته شده است. در اين زمينه مي‏توان سخنان زيادي گفت ولي من در اينجا به خاطر اختصار فقط به دو موضوع اشاره مي‏کنم. در آن دوره زندان دست زندانيان سياسي بود و زندانبانان عليرغم فشارها به هيچوجه قادر نشدند که بر زندان تسلط پيدا کنند. زندانيان کمون تشکيل مي‏دادند، با هم به گفتگو مي نشستند، اطلاعات و تجربيات را به هم منتقل مي کردند، با خارج از زندان و از جمله با سازمان از کانال خانواده‏ها در تماس مي‏گرفتند و پيام‏هاي خود را به مسئولين سازمان مي‏رساندند. در آن سال‏ها زندان‏ها سمبل مقاومت در مقابل رژيم شاه بود. اکثر زندانيان با روحيه خوب سال‏هاي محکوميت خود را مي‏گذراندند.
موضوع ديگري که قابل تاکيد است، نقش زندان‏ها در ساختن کادرهاي سازمان‏هاي سياسي از جمله سازمان چريک‏هاي فدائي خلق بود. به جرات مي‏توان گفت که زندان در آن سال‏ها بيشترين کادر را براي جريان‏هاي چريکي ساخت. در بيرون از زندان، چنين امکاني وجود نداشت. ساواک کساني را که چند کتاب خوانده بودند دستگير مي‏کرد و آن ها را به زندان‏هائي مي‏فرستاد که کادرهاي با تجربه سياسي در آن به سر مي‏بردند. چنين افرادي در زندان‏ها آموزش سياسي مي‏ديدند و بعد از سپري کردن محکوميت خود، آزاد شده و به جريان‏هاي چريکي مي‏پيوستند. جريان‏هاي چريکي بيشترين تغذيه را از زندان‏ها داشتند. اين امر به خوبي فضاي زندان‏ها را در آن دوره نشان مي‏دهد.


قضاوت عمومي در ايران نسبت به فدائيان خلق دوران قبل از انقلاب – صرف نظر از هر انتقادي که به مشي سياسي آن ها وارد بوده است – اين بوده که آن ها يک سازمان ميهن دوست، ملي و مستقل بوده اند. اين کتاب براي اولين بار با اتکا به رد و بدل شدن چند نامه بين حميد اشرف و فعالين فدائي در خارج از کشور، ادعاي وابستگي فدائيان خلق به دولت هاي خارجي و حتي جاسوسي به نفع بيگانگان را مطرح کرده است؟

اين اتهامات تنها از جانب محمود نادري مطرح نشده است. قبل از او ساواک اين اتهامات را در سال ۱۳۵۵ به فدائيان زده است. محمود نادري همانند نويسنده کتاب "نهضت امام خميني" (نوشته حميد روحاني) بدون تحقيق و تنها با توسل به اسناد ساواک چنين اتهاماتي را به فدائيان زده است. من در مطلبي که در نشريه آرش (شماره ۱٠۲) با عنوان "عدم وابستگي: مشخصه بارز جريان فدائي" درج شده است، به اين موضوع پرداخته‏ام. در آن مطلب گفته شده است که: "جريان فدائي از ابتدا مستقل از دو طيف چپ ايران و دو قطب جهاني کمونيست حرکت کرد و بر استقلال خود از آنها پاي فشرد و خط جديدي را در درون چپ ايران شکل داد که به آن "خط دو" مي گفتند. ما در آن سالها شاهد اين تفکيک هم در زندانها و هم در سطح جامعه بوديم. اين استقلال هم در حوزه نظري و هم در قلمرو عمل وجود داشت. فدائيان نه تحليهاي خط سه را در مورد ايران و جهان قبول داشتند و نه نگاه حزب توده ايران را. براي جريان فدائي استقلال از قطبهاي جهاني يک ارزش بود و همواره آن را پاس مي داشت. بر همين پايه هم از ابتدا روي پاي خود ايستاد و امکانات ضرور براي تداوم مبارزه را با جانفشاني و فداکاري فراهم آورد."
در مورد جاسوسي فقط به نقل قول از آقاي ماسالي که در جريان اين تماسها بوده، اکتفا مي‏کنم. آقاي ماسالي مي گويد: "تا آنجائي که من در جريان اين تماس بودم، شوروي به بهانه هاي مختلف از کمک هاي مالي و تسليحاتي و پشتيباني سياسي و غيره امتناع مي کرد، ولي در عين حال سعي مي کردند روابط را با وعده هاي مبهم حفظ کنند. تاکتيک آنها اين بود که در اين سازمان نفوذ کنند و اطلاعات همه جانبه اي از سياستها و ترکيب رهبري و ساختار تشکيلاتي سازمان بدست آورند. هم چنين مي خواستند که از طريق سازمان از ارتش و اوضاع سياسي و اجتماعي ايران اطلاعاتي بدست آورند. و براي اينکه سازمان را در عمل انجام شده اي قرار بدهند، پيشنهاد کرده بودند که مرکزيت سازمان تلگرام تبريکي به مناسبت انقلاب اکتبر به کميته مرکزي حزب کمونيست شوروي مخابره کند تا به اصطلاح زمينه ملاقات در مسکو و دريافت کمکهاي مختلف مورد بررسي قرار گيرد." آقاي ماسالي برخورد رفيق حميد اشرف را نسبت به درخواستهاي اتحاد شوروي چنين توضيح مي دهد: "ما ضمن امتناع از ابتکار، نگراني خود را از استمرار اين تماس براي رهبري سازمان گزارش کرديم. در پاسخي که حميد اشرف به ما نوشته بود از اين رفتار و مطالبات شوروي سخت براشفته شده بود و نوشت: به آنها بگوئيد ما جاسوس نيستيم ...." (کتاب سوسياليسم و انقلاب ساده پندارانه" نوشته منوچهر صالحي ـ حسن ماسالي).
تنها ارگانها و عناصر امنيتي به جهت کينه و خصومتي که نسبت به اپوزيسيون دارند، چنين تهمتي را به جريان فدائي مي‏زنند.


از جمله ادعاهاي ديگر کتاب موضوع نفوذ ساواک در تشکيلات مخفي فدائيان است. نويسنده کتاب مدعي شده است که اگر انقلاب بهمن در ايران رخ نمي داد، "دور نبود که اعضاي رهبري، يک سره از منابع ساواک تعيين گردند". – اين عين ادعايي است که در اين کتاب مطرح شده است – آيا حقيقتا ساواک توانسته بود در سازمان فدائيان نفوذي تا اين حد جدي پيدا کند؟

اين امر واقعيت دارد که همواره ارگان‏هاي امنيتي براي ضربه زدن به سازمان‏هاي اپوزيسيون مي‏کوشند که در بين آنها نفوذ کنند. اين کار هم توسط ساواک صورت مي‏گرفت و هم توسط وزارت اطلاعات به صورت گسترده انجام مي‏گيرد. ساواک براي ضربه زدن به فدائيان به طرق مختلف مي‏کوشيد که به صفوف سازمان چريک‏هاي فدائي خلق نفوذ کند. ولي نوع مبارزه فدائيان و ساختار سازماني آن به گونه‏اي بود که امکان نفوذ در آن اندک بود. ساواک قادر شده بود در بين برخي جريان‏هاي سياسي عناصر خود را نفوذ دهد و يا با عناصر خود گروه تشکيل دهد. ولي در نفوذ دادن عناصر خود در سازمان چريک‏هاي فدائي موفق نبود. تا کنون هيچ موردي مشاهده نشده است که عناصر نفوذي ساواک به خانه‏هاي تيمي و رهبري سازمان راه پيدا کرده و از اين طريق به سازمان ضربه جدي زده باشند . محمود نادري هم نتوانسته است در پرونده‏هاي ساواک چنين موردي را پيدا کند. اما در موارد نادري ساواک توانسته بود که همکاري اين و يا آن فرد علني سازمان را جلب نمايد.
آنچه مي‏توان گفت برخلاف ادعاي نويسنده کتاب، نفوذ ساواک در سازمان چريک‏هاي فدائي خلق نه جدي و گسترده بود و نه سازمان از اين کانال ضربه جدي خورده است و نه نفوذ به درون تيم‏ها و رهبري امتداد پيدا کرده است. به جرات مي‏توان گفت که ساواک در اين زمينه موفق نبوده و يا موفقيت آن اندک بوده است.


آقاي خليق اين ادعاي کتاب حقيقت دارد که در دوره حميد اشرف، گانگستريسم و تروريسم در صفوف فدائيان تقويت شد؟

تلاش نويسنده کتاب اين است که جنبش فدائي را به عنوان جريان گانگستري ترسيم کند و در ذهن ها بنشاند. او براي القاي چنين نگاهي کتاب را آنگونه آرايش داده است که خواننده بعد از مطالعه کتاب به چنين نتيجه برسد. سازمان ما در بيانيه‏ مشترک با سازمان اتحاد فدائيان ايران با اين موضوع برخورد کرد. در بيانيه گفته شد: "نويسنده آگاهانه و عامدانه از جنبش فدائي چهره "گانگستريسم" ساخته است. ارايه چهره "گانگستريسم" از جنبش فدايي خلق در اين کتاب، نشان از عدم پاي‌بندي نويسنده به وجدان تاريخي دارد. جنبش فدائي برآمده از کار سياسي و فرهنگي گروه‌هاي مختلفي است که اين جنبش را پي ريختند. هفت سال پيکار چريکي، نمونه‌هاي پرشماري در خود ثبت کرده است که جملگي نشان مي‌دهند که در لحظه آزمون شرف، چريک فدايي دست به انتخاب مرگ مي‌زد تا مبادا که بر همراه شناس يا رهگذر ناشناس، گزندي وارد آيد."
محمود نادري در کتاب خصومت عجيبي را نسبت به حميد اشرف نشان داده و کوشيده است که دوره رهبري او را، دوره انحطاط سازمان جلوه دهد. در حاليکه او در تداوم حيات سازمان و در رويکرد سازمان به کار سياسي در طي سال‏هاي ۱۳۵۳ ـ ۱۳۵۵ نقش بارز داشته است.


بسياري از کساني که کتاب را خوانده و تلاش وزارت اطلاعات براي تاريخ سازي در مورد جنبش فدائيان خلق را رد مي کنند، با اين حال معتقدند که چرا سازمان هاي بازمانده از جنبش فدائيان قبل از انقلاب، خود اقدام به مکتوب کردن تاريخ مبارزات خود نمي کنند. در سازمان شما (فدائيان اکثريت) چندي است که مرکزي براي جمع آوري اسناد اين مبارزات تاسيس شده است. وضعيت اين مرکز الان به چه صورتي است؟

تا کنون در زمينه تاريخ سازمان مطالبي انتشار يافته است. ولي آن مطالب به هيچوجه کافي نيست. اخيرا تلاش‏هائي از جانب فدائيان نسل اول در زمينه جمع‏اوري اطلاعات و ثبت آنها شروع شده است. اميدوارم آن تلاش‏ها به ثمر نشيند و اطلاعات جمع اوري شده و در اختيار همگان قرار گيرد. اسنادي که در آن زمان انتشار بيروني يافته، جمع‏اوري گرديده است. ولي آن اسناد براي تدوين تاريخ جنبش فدائي کافي نيست. لازم است اطلاعاتي که رفقاي ما از آن دوره دارند، به تحرير در آيد تا مدارک و اسناد کافي براي تدوين تاريخ جنبش فدائي وجود داشته باشد.

[ نسخه چاپی ]     [ بازگشت به صفحه اول ]


اخبار
درگيري فيزيکي مردم با گشت ارشاد در ميدان درکه تهران
تجمع حق التدريسان و معلمان پيش دبستاني مقابل مجلس
روزنامه رسمي حكم ابطال رياست مرتضوي را چاپ نكرد
دلار 2023 تومان ، سكه 747 هزار تومان
اظهار ناتواني دولتي ها در جلسه مجمع تشخيص
مقابل شهرداري ملارد رخ داد خودسوزي مقابل چشم شهردار
بازداشت يک فعال سياسي عرب در حميديه
خواستار پايان اعتصاب غذاي کبودوند هستيم
رييس اتحاديه ناشران و كتابفروشان:كتابفروشان به تعطيلي فكر مي‌كنند :
فدراسيون دوچرخه‌سواري هم «تعليق» شد
اخبار دانشجوئی
کوي دانشگاه تهران ۱۰ روز قبل و بعد از ۱۸ تير تعطيل است
اجراي دستورالعمل پوشش دانشجويان از اول مهر/ انتقاد از نيروي انتظامي۱۳۹۱/۰۳/۲۰
۶۲ درصد مدال‌آوران ايراني رقابت‌هاي علمي جهاني از کشور رفتند
ادامه‌ي تنش در دانشگاه مازندران به دنبال مرگ يک دانشجو
گزارش شوراي دفاع از حق تحصيل
سخنان وزير علوم افشاي نقض آشکار حقوق دانشجويان است
تجمع اعتراضي دانشجويان علوم پزشکي در مقابل مجلس و وزارت بهداشت
نويد بهاري دانشجويان از پشت ميله هاي زندان
تجمع ۵ روزه‌ي دانشجويان علوم پايه در مقابل وزارت بهداشت
اعتراض داريوش اجلالي، دانشجوي دانشگاه ياسوج با دوختن لب‌هايش
 
کارگران دربند را آزاد کنید

دانشجویان دربند را آزاد کنید

برگی از تاریخ

با یاد یاران

اسامی قربانيان کشتار زندانيان سياسی در سال ۶۷





شورای دانشجویان و جوانان چپ ایران











خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران










آرشیو آثار کلاسیک مارکسیستی









Copyright 2004 © etehadefedaian.org - All Rights Reserved - Administration