The Union Of People's Fedaian Of Iran
اخبار    سرسخن    مقالات سیاسی    اعلامیه ها    ديدگاه ها    کارگری    زنان    دانشجویی    مسئله ملی    اجتماعی    رويدادهای بين المللی    برای جهانی دیگروسوسياليسم    حقوق بشر    گفتارهای رادیویی    یادها    در راه کنگره    اعلان ها    موضوعی    گفتگو      
صفحه اول معرفي و تاريخچه  |   اسناد سازمان  |   آرشيو  |   پيوندهاي ديگر  |   آدرس هاي ما  |   آرشيو مقالات

مُهر برجسته قوميت ها بر انتخابات رياست جمهوري ايران

يوسف عزيزي بني طرف

مساله مليت هاي غيرفارس در ايران، مساله جديدي نيست بلکه ريشه هاي آن به آغاز سده بيستم مي رسد. در واقع با انقراض سلسله قاجار و برآمدن خاندان پهلوي، ستم ملي ونابرابري قومي عينيت پيدا کرد.

پيدايش جنبش خودمختاري آذربايجان و کردستان و تحرکات برخي از گروه هاي عربي – اهوازي در اواسط دهه بيست شمسي، نشانگر بروز عامل ذهني همرديف با آن عامل عيني است. اما آن جنبش ها با سرکوب خشن رژيم شاهنشاهي رو به روشد. پس از آن نيز هرگونه هويت خواهي قومي – خواه شخصي و خواه تشکيلاتي - با واکنش تند و خشن آن رژيم رو به رو گرديد.

برخلاف تصور نظريه پردازان معتقد به "ملت واحد، زبان واحد، و نژاد واحد" وکوشش هاي بي وقفه آنان براي فارسيزاسيون قوميت هاي غيرفارس در دوران پهلوي، پس از پيروزي انقلاب بهمن ۵۷، اين قوميت ها توانستند بار ديگر سر برآورند؛ اما عمر اين تجديد حيات فرهنگي و سياسي فقط دو سال واندي طول کشيد. و در واقع کوشش آنها براي دستيابي به حقوق برابر با قوميت مسلط، بار ديگر با سرکوب روبه رو شد. مي توان گفت که پتانسيل متراکم خلق هاي غيرفارس طي سه دهه گذشته هر گاه فرصتي پيداکرده، خودي نشان داده است.

مليت هاي غيرفارس – اعم از ترک ها، کردها، عرب ها، بلوچ ها و ترکمن ها - نقش مهمي در انتخاب محمد خاتمي بازي کردند. رييس جمهور سابق ايران نتوانست يا نخواست شعارهايي را اجرا کند که خود در زمينه اجراي مواد قانوني مربوط به اين قوميت ها سر داده بود. بي گمان اگر محمد خاتمي و اصلاح طلبان، اصول ۱۵ و ۱۹ قانون اساسي را اجرا کرده بودند شايد ما امروز شاهد حرکت هاي آرام تري از سوي اين قوميت ها بوديم.
از سوي ديگر دوران مشارکت اصلاح طلبان در حاکميت، فرصتي را فراهم آورد تا جنبش هاي هويت خواهانه و برابري طلبانه خلق هاي غيرفارس، رونق بگيرد و آگاهي هاي فرهنگي و سياسي شان فزون تر شود.
پيکارهاي انتخاباتي نامزدهاي دوره دهم رياست جمهوري ايران نشان مي دهد که مليت هاي غيرفارس توانستتند طي سال هاي گذشته، گفتمان خودرا بر عرصه سياسي کشور تحميل کنند و ما اين را در ادبيات نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري مي بينيم. البته اين امر در انتخابات دوره نهم در سال ٨۴ نيز محسوس بود اما پيکار سهمگين اين قوميت ها در چهار سال گذشته، مساله ملي يا مساله قوميت ها را به محور تبليغات و مبارزات انتخابات دوره دهم تبديل کرده است.
متاسفانه به رغم اين واقعيت، برخي از شخصيت ها و احزاب – حتا چپ و لاييک – وقتي درباره جنبش هاي سياسي و اجتماعي کنوني ايران صحبت مي کنند به عمد جنبش عظيم مليت هاي غيرفارس را ناديده مي گيرند وبه آن اشاره اي نمي کنند.
براي نخستين بار نامزدهاي رياست جمهوري مواضع خود را به طور کتبي و برنامه اي نسبت به حقوق حداقلي قوميت ها اعلام کردند و اين همان چيزي است که من دوماه پيش در مصاحبه با سايت روز خواستار آن شدم.
به رغم دلچرکيني لايه هايي از قوميت ها از سرکوب ها و اعدام هايي که طي ۴ سال گذشته فضاي ايران و به ويژه مناطق قوميت نشين را کدر کرد اما عزم مشارکت براي حذف احمدي نژاد سراسر ايران را فراگرفته است و به نظر مي رسد که ميزان مشارکت در ۲۲ خرداد گسترده خواهد بود.

نگاهي به مواضع کروبي وموسوي درباره مليت ها
مهدي کروبي در نشر مواضع خود نسبت به حقوق مليت ها پيشقدم بود. وي دو بيانيه در اين زمينه صادر کرد. يکي باعنوان "احياي حقوق اقليت هاي قومي و مذهبي" که به تفصيل در باره اجراي مواد اجرانشده مربوط به مليت ها صحبت کرده است. وديگري با نام "منشور زندگي يا حقوق بشر" .
وي در واقع به ضرورت اجراي اصول ٣ و ۱۲ و ۱٣ و ۱۵ و ۱۹ و ۲۶ و ۴۱ و۴۴ و ۴٨ قانون اساسي اشاره مي کند که محور مطالبات شخصيت ها و نيروهاي دموکرات قوميت هاي غيرفارس در دوره خاتمي بود که به اجرا در نيامد. يا در واقع اصلاح طلبان و در راس آنان محمد خاتمي نتوانستند يا نخواستند آنها را اجرا کنند.
گفتني است که نتيجه درخواست اجراي اين اصول در دوره احمدي نژاد، عاقبتي جز زندان هاي بلندمدت و تبعيد و سرکوب براي فعالان قوميت ها نداشت.
مهدي کروبي در بيانيه اول خود گفته است: "در صورت پيروزي در انتخابات خود را متعهد به اجراي کليه اصول قانون اساسي خصوصا اصول معطل مانده يا ناقص اجرا شده‌ي آن از جمله اصول ۳-۱۲-۱۳-۱۵-۱۹-۲۶-۴۱-۴۴-۴۸ و... که به هر دليلي اجرا نشده‌اند مي‌دانم و همه موانع اجرايي آن را برطرف نموده، هر شخص و گروهي را که مانع اجراي آن شود به ملت معرفي خواهم کرد".
اين آخري، نکته مهمي است که اميدوارم کروبي آن را به اجرا در آورد. يعني برخلاف خاتمي، مخالفان اجراي اين اصول را به مردم معرفي کند و براي زدودن موانع از مردم کمک گيرد.
اما بر فعالان قوميت هاي غيرفارس است که از کروبي و موسوي بخواهند به طور مشخص اعلام کنند که منظورشان – به عنوان مثال - از اجراي اصل ۱۵ راه اندازي فرايند تدريس زبان هاي ترکي آذربايجاني و کردي و عربي و بلوچي و ترکمني در کلاس اول ابتدايي و از آغاز سال تحصيلي يعني از اول مهر ۱٣٨٨ است. نيز بايد اين دو کتبا تعهد دهند که اين کار با هزينه وزارت آموزش و پرورش ايرن انجام گيرد ونه با هزينه شخصي يا به شکل مدارس خصوصي.
به نظر من اين گام يعني تدريس زبان هاي ترکي آذربايجاني و کردي و عربي و بلوچي و ترکمني در مدارس ابتدايي نخستين گام در تطبيق بخشي از حداقل هاي حقوق مليت هاي غيرفارس است. اين کار – برخلاف تصور نمايندگان اصلاح طلب مجلس دوره ششم - نياز به تصويب پارلمان ندارد زيرا از وظايف رييس جمهور و وزارت آموزش و پرورش است. هيچ عذر و بهانه اي در اين زمينه پذيرفته نيست چون يک کرد و يک عرب يا يک ترک يا بلوچ همان قدر حقوق شهروندي دارد که يک فارس. من به ديگر موارد بيانيه هاي کروبي و موسوي – که بسيار هم مهم هستند - نمي پردازم زيرا به مقاله هاي مفصل تري نياز دارد.
نيز شنيده ام که ستاد انتخاباتي ميرحسين موسوي پس از بيانيه کروبي در باره قوميت ها، با نخبگان اين قوميت ها و از جمله عرب ها تماس گرفته واز آنان خواسته است تا خواسته هاي خود را به ستاد ارايه دهند و پس از آن بود که بيانيه ميرحسين موسوي در اين زمينه صادر شد. يعني در واقع، ميرحسين موسوي در اين زمينه "واکنشي" عمل کرد.
موردي که ميرحسين موسوي در بيانيه اش گفته تقريبا همان هايي است که کروبي به تفصيل و به طور شفاف در باره آنها صحبت کرده. موسوي اساسا به تبعيض مذهبي و تبعيض عليه دراويش نمي پردازد. و اين احتمالا براي عدم رماندن اصولگراياني است که اميد به پشتباني آنان دارد.
هم چنين ميرحسين موسوي با گفتن اين که "از ديرباز اکثر مناطق دور دست و مرزي کشور عليرغم برخورداري از منابع طبيعي سرشار و موقعيت ويژه جغرافيايي و بهره‌مندي از نعمت مرزهاي آبي و خاکي، در رتبه‌هاي پايين توسعه و در معرض شکاف‌هاي اقتصادي و اجتماعي و محروميت‌ها و محدوديت‌ها قرار داشته‌اند" گويي قصد دارد وجود قوميت هاي غيرفارس را به مناطق " دوردست و مرزي کشور" محدود کند. اما کروبي - به حق - در بيانيه اول خود در باره مليت ها مي گويد "ايران متعلق به همه ايرانيان و کشوري کثيرالاقوام است و در حقيقت اقليت‌هاي قومي و مذهبي اکثريت ملت ايران را تشکيل مي‌دهند".اين نخستين اعتراف يک مسوول حکومتي به کثيرالمله بودن کشور ايران و نيز اکثريت بودن به اصطلاح "اقليت هاي قومي و مذهبي" يا در واقع خلق هاي غيرفارس ايران است. البته کثيرالمله بودن ايران از دوره انقلاب مشروطيت مطرح شد اما برخي از ناسيوناليست هاي وطني – حتا در اپوزيسيون - همواره سعي داشته اند بر آن چشم ببندند.
ميرحسين موسوي براي کسب آراي ناسيوناليست ها، در بيانيه خود اشاره اي به منشور حقوق بشر کوروش دارد.
مهدي کروبي روابطي با اغلب نخبگان قوميت هاي غيرفارس و نيز يهوديان و زندانيان سابق دارد. صفر قهرماني زنداني معروف دوران شاه که بيش از سه دهه را در زندان هاي شاه به سر برد واز دگرانديشان به شمار مي رفت با مسکني که کروبي در اختيار وي قرار داده بود زندگي مي کرد.
بنابر آن چه گفته شد کروبي زودتر از ميرحسين موسوي و شفاف تر و مفصل تر از وي در اين زمينه صحبت کرده است.

انگيزه هاي حاميان دو نامزد اصلاح طلب
ميرحسين موسوي تاکنون از حمايت بخشي از محافظه کاران، بخشي از شخصيت ها و نيروهاي ناسيوناليست، بخش عمده اي از اصلاح طلبان و نيروهاي چپ – مسلمان و لاييک – و بخشي از دانشجويان دانشگاه ها برخوردار است. والبته هر کدام از اين ها انگيزه هاي خاص خود را دارند. محافظه کاران طرفدار ميرحسين موسوي مي خواهند از دست احمدي نژاد و سياست هايش رها شوند. ناسيوناليست ها، در ميان ديگر نامزدها، موسوي را به ايده هاي خود نزديک تر مي بييند و سرانجام اين که چپ ها، در سيماي وي، ميرحسيني را مي بينند که طي هشت سال نخست وزيري اش در دوران جنگ از سياست هاي شبه سوسياليستي پيروي مي کرد.
اينان توانسته اند بخش هايي از طبقه متوسط و بالا را در شهرهاي بزرگ – به ويژه در تهران - به سود ميرحسين به جنبش و جوش در آورند.
عمده ترين حامي مهدي کروبي در انتخابات دهم رياست جمهوري ايران، خلق هاي غيرفارس هستند. او يک لر است که روابط گسترده اي با قوميت هاي غيرفارس دارد. وي با بيانيه هايش توانست حمايت اهل سنت، فرقه هاي دراويش، سازمان ها و شخصيت هايي از اصلاح طلبان و قوميت هاي غيرفارس را از آن خود سازد. اما به اينها بايد بخش هايي از دانشجويان دانشگاه ها، زنان و لايه هاي تهي دست جامعه را نيز افزود.
تاريخ شاهان و حاکمان تاريخ ايران – دستکم پس از اسلام – نشان مي دهد که اغلب آنان از شمال ايران برخاسته اند مگر کريم خان زند که لر بود. ومن فکر مي کنم کروبي مي کوشد اين قاعده را به هم بريزد.
اگر حادثه غيرقابل پيش بيني رخ ندهد، احمدي نژاد در مرحله اول يا حداکثر در مرحله دوم از عرصه رقابت ها خارج خواهد شد. محسن رضايي هم که حسابش معلوم است و به درصد کمي از آرا دست خواهد يافت.
هنوز آراي بخش مهمي از مردم ايران يعني ترک هاي آذربايجان نامشخص است. زيرا با حذف اکبر اعلمي – که مي توانست اغلب اين آرا را به خود اختصاص دهد – هنوز تکليف اين آرا مشخص نيست. از يک سو ميرحسين موسوي مي کوشد تا بر تکيه بر ترک بودن خود، اين آرا را از آن خود کند اما وي با مانعي به نام نوار جوک گويي محمد خاتمي روبه رو است که خشم مردم آذربايجان را برانگيخته است. کروبي نيز با نکوهش حذف اکبر اعلمي توسط شوراي نگهبان و با بيانيه هايش در باره حقوق قوميت ها و نيز با امتيازاتي که احتمالا در کابينه اش به ترک ها خواهد داد مي کوشد اين آراي تعيين کننده را به خود اختصاص دهد.
هم چنين کروبي به علت حوادث خونبار چهارسال گذشته در مناطق قوميت نشين و تحريم برخي از گروه هاي سياسي وابسته به اين قوميت ها ممکن است از بخشي از آراي آنها محروم شود.
لذا به نظر مي رسد که آراي هموطنان ترک مي تواند نقش عمده اي در تعيين رييس جمهور آينده ايران ايفا کند.
در پايان بايد گفت، هم اکنون جنبش قوميت ها، در قياس با ديگر جنبش هاي اجتماعي نظير زنان، کارگران و دانشجويان به عمده ترين، محوري ترين وحساس ترين جنبش اجتماعي ايران بدل شده است. اوج گيري اين جنبش نشان مي دهد که مساله ملي (قومي) در ايران نياز به راه حل اساسي دارد که البته مي تواند به تدريج صورت پذيرد، اما ناديده گرفتن و از آن بدتر سرکوب جنبش خلق هاي غيرفارس ديگر امکان ناپذير است.


[ نسخه چاپی ]     [ بازگشت به صفحه اول ]


اخبار
درگيري فيزيکي مردم با گشت ارشاد در ميدان درکه تهران
تجمع حق التدريسان و معلمان پيش دبستاني مقابل مجلس
روزنامه رسمي حكم ابطال رياست مرتضوي را چاپ نكرد
دلار 2023 تومان ، سكه 747 هزار تومان
اظهار ناتواني دولتي ها در جلسه مجمع تشخيص
مقابل شهرداري ملارد رخ داد خودسوزي مقابل چشم شهردار
بازداشت يک فعال سياسي عرب در حميديه
خواستار پايان اعتصاب غذاي کبودوند هستيم
رييس اتحاديه ناشران و كتابفروشان:كتابفروشان به تعطيلي فكر مي‌كنند :
فدراسيون دوچرخه‌سواري هم «تعليق» شد
اخبار دانشجوئی
کوي دانشگاه تهران ۱۰ روز قبل و بعد از ۱۸ تير تعطيل است
اجراي دستورالعمل پوشش دانشجويان از اول مهر/ انتقاد از نيروي انتظامي۱۳۹۱/۰۳/۲۰
۶۲ درصد مدال‌آوران ايراني رقابت‌هاي علمي جهاني از کشور رفتند
ادامه‌ي تنش در دانشگاه مازندران به دنبال مرگ يک دانشجو
گزارش شوراي دفاع از حق تحصيل
سخنان وزير علوم افشاي نقض آشکار حقوق دانشجويان است
تجمع اعتراضي دانشجويان علوم پزشکي در مقابل مجلس و وزارت بهداشت
نويد بهاري دانشجويان از پشت ميله هاي زندان
تجمع ۵ روزه‌ي دانشجويان علوم پايه در مقابل وزارت بهداشت
اعتراض داريوش اجلالي، دانشجوي دانشگاه ياسوج با دوختن لب‌هايش
 
کارگران دربند را آزاد کنید

دانشجویان دربند را آزاد کنید

برگی از تاریخ

با یاد یاران

اسامی قربانيان کشتار زندانيان سياسی در سال ۶۷





شورای دانشجویان و جوانان چپ ایران











خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران










آرشیو آثار کلاسیک مارکسیستی









Copyright 2004 © etehadefedaian.org - All Rights Reserved - Administration