The Union Of People's Fedaian Of Iran
اخبار    سرسخن    مقالات سیاسی    اعلامیه ها    ديدگاه ها    کارگری    زنان    دانشجویی    مسئله ملی    اجتماعی    رويدادهای بين المللی    برای جهانی دیگروسوسياليسم    حقوق بشر    گفتارهای رادیویی    یادها    در راه کنگره    اعلان ها    موضوعی    گفتگو      
صفحه اول معرفي و تاريخچه  |   اسناد سازمان  |   آرشيو  |   پيوندهاي ديگر  |   آدرس هاي ما  |   آرشيو مقالات

از جنبش عملي تا تلاش فکري

رئوف کعبي

مبارزه براي دستيابي به جامعه‌اي آزاد، برخوردار از حداقل موازين شناخته شده در زمينه حقوق و آزاديهاي سياسي و مدني، در کشور ما و از مدتهاي مديد، ادامه داشته و دارد. هرگاه در دوره‌هاي پيشين، اين مبارزه، عليرغم تلاشها و جانفشاني‌هاي زياد، نتوانست به ثمر برسد، اکنون اما، در ادامه و نتيجه خود، هم گستره فراواني يافته‌است و هم به نقطه‌اي رسيده است که مي‌توان آنرا سرنوشت‌ساز براي آينده جامعه ما، تلقي نمود.
اعتراضات مردمي چند ماهه گذشته، که با عکس‌العمل به اعلام نتايج به اصطلاح انتخابات رياست جمهوري، از 23 خرداد 1388 آغاز شد، ادامه منطقي اين تلاش و بويژه بيانگر خشم و نفرت سي ساله از حکومت ديني است. اين جنبش هر چه پيش‌تر رفته‌است، بيشتر گسترش يافته است. سرکوبهاي شديد، دستگيري، قتل و شکنجه، اعدام و محکوميتهاي سنگين براي فعالين گوناگون سياسي و مدني، جو ارعاب و تهديد و تمهيدهاي کوناگون از طرف حاکميت جمهوري اسلامي، نتوانسته‌است اين روند را متوقف سازد.
عزم راسخ بخشهاي مهمي از جامعه ايران براي آزادي، از آنجا که از نياز و خواست آنان در نفي و جايگزيني استبداد ديني وحکومتي، به عنوان عامل همه نابساماني‌ها، با حاکميتي از آن مردم و براي مردم، ناشي مي‌شود، به عينه خود را طي ماههاي اخير و در رخدادهائي چون 16 آذر و تاسوعا و شورا، نشان داد. درخصلت‌يابي اين جنبش نوين، بسيار گفته و نوشته شده‌است. همگان بر خودبخودي بودن آن، نبود رهبري مسجل و يا گوناگوني طيف معرف آن و نيز تفاوت در مطالبات آن، اذعان دارند. براي برخي‌ها اين خود نقطه ‌قوتي است. اما چنانچه به تجارب دوره‌هاي پيشين برگرديم، پرواضح است که بدون صف‌بنديهاي آشکار و مشخص، بدون تعين مطالبات اقشار و طبقات و گروه‌بنديهاي اجتماعي، امکان لغزش، و از آن طريق تجربه‌ تلخي را بازتجربه‌ کردن، بسي وجود خواهد داشت.
يکي از مواردي که همواره بعد از انقلاب ضدسلطنتي وطي ساليان و تاکنون ، در ارزيابي از چگونگي سلطه استبداد ديني و نتيجه انقلاب، از سوي قريب به اتفاق نيروهاي سياسي مورد تاکيد قرار گرفته و مي‌گيرد، اصل نمودن جنبه سلبي آن، و شفاف نبودن، اگر گفته نشود فقدان جنبه اثباتي آن، بوده‌است. شفافيت بخشيدن به مطالبات، خواسته‌ها و اهداف هر کدام از بخشهاي جامعه، قدمي درراستاي درس‌گيري از نکته فوق است.
طي سي سال سلطه حکومت اسلامي و عليرغم مشکلات و موانع فراوان، اما دست کم چهارجنبش پايه‌اي که از خصلت دمکراتيک و سکولار، با توجه به مطالبات آنها، برخوردارند، توانستند به سازمانيابي خويش، دست يازند. جنبش برابري طلب زنان، جنبش ملي-دمکراتيک مليتهاي گوناگون، جنبشهاي کارگران و زحمتکشان و مزدبگيران و معلمان و پرستاران، و بالاخره جنبش دانشجوئي و جوانان، روشنفکران و نويسندگان، از مراحل سخت و دشواري عبور نموده ولي همچنان در دل جامعه، حلقه‌هاي اصلي مقاومت و نيز اعتراضات مدني و اجتماعي را به شکلي پايدار، عهده‌دارند. گرچه طي ماههاي پيشين، حضور آنان در جنبش همگاني در غالب امر، نه به گونه‌اي متشکل بلکه به طور عمده با شرکت فردي فعالان آنها، صورت گرفته‌است. اين جنبشها نيز در مقابل رخداد پساانتخاباتي، به مانند ديگر محافل و جريانات سياسي، به نوعي غافلگير شدند اما آنها هم پس ازسپري کردن اين دوره، در حال بازيابي و بازنگري اقدامات خويش هستند و بسيار طبيعي است که انتظار داشته‌باشيم تا در آينده به انسجام وقوامي که خود منظور دارند، برسند. انسجام و قوام و پيشرفت اين جنبشها در سازمانيابي خود، نه تنها استمرار مبارزه، که کليد مقابله با تمهيدات رژيم است، را ميسر مي‌گرداند بلکه خود به تعين بخشيدن به صف‌بنديهاي واقعي ميان حاميان طبيعي و واقعي اين جنبشها و ديگران، کمک خواهد نمود. رابطه جنبشهاي مطالباتي و جنبش همگاني هم ازاين نکته آغاز مي‌گردد که هريک بدون ديگري، امکان استمرار پيدا نخواهد نمود. اين دو نه در تقابل هم، که مکمل هم هستند. پلاتفرم و برنامه‌هاي سياسي عمومي هم نمي‌توانند خارج از ضرورت پاسخگوئي به نيازهاي مشترک هر دو، که پايه اتحاد مبارزاتي را تشکيل مي‌دهند، تدوين يابند.
اتحاد مبارزاتي لازم است اما اين اتحاد تابعي از اهداف اثباتي و بلاواسطه هريک از لايه‌ها و بخشهاي گوناگون درگير در مبارزه است. ائتلافها، اتحادها در عمل و در نهايت جبهه و ياجبهه‌هاي متعدد سياسي، ناشي از اين واقعيت هستند. پايه اين اتحاد و ائتلافها هم چيزي نيستند جز سرخط‌هاي اصلي يک برنامه و پلاتفرم سياسي که هريک از بخشهاي درگير بر سر آن و طبق معيارهاي خويش، آنها را با ديگراني بوجودمي‌آورند. امروزه و با سير تحولات چند ماهه اخير، ضرورت تلاشهاي فکري و نظري در پاسخگوئي به نيازهاي جنبش بيش از دوره‌هاي پيش، محرز شده‌است. گرچه از بدو استقرار حاکميت جمهوري اسلامي و تا پيش از رخدادهاي اخير، تلاشهاي بسياري از جانب نيروهاي سياسي متعدد، صورت گرفتند اما در فقدان جنبشي همه‌گير و وسيع، و به دلايل گوناگون، اين اقدامات عرصه وسيعي را دربرنگرفتند و يا به نتايج دلخواه نرسيدند. بي‌گمان نقد وبررسي هريک از اين اقدامات و تلاشها، کمک شاياني در راه اقدامات آينده است.
جنبش همگاني کنوني که با شعارهاي مقدماتي شکل گرفت و طي مرحله‌هاي بعدي، به نفي مستقيم نمادهاي حاکميت جمهوري اسلامي رسيد، اکنون، دست کم براي بخش مهمي از آن، هدف بلاواسطه‌، شکستن ساختار نظام است. اين جنبش، متنوع در همه سطوح و درنتيجه از نظر مطالبات، گوناگون است. اهداف جنبشهاي اجتماعي به طور مشخص، و در کنار مطالبات عمومي و همگاني به طور عموم، پايه‌هاي فکري و نظري آتي را رقم مي‌زنند.
طي روزها و هفته‌هاي گذشته، نمونه‌هائي خود را نشان داده‌اند تا به ضرورت کار فکري و نظري، براي ارائه چشم‌انداز آتي و نيز ترسيم اهداف عمومي مبارزات مردم، پاسخي داده شود. گرچه اين مجادلات فکري تا هفته‌هاي پيش و بويژه تا قبل از رخدادهاي 16 آذر و تاسوعا و عاشورا، خود را دربحثهاي مربوط به برخي شعارها و نيزمنازعات حول خشونت و مسالمت، نشان مي‌داد، به مانند هميشه، در پس پرده اين بحث، نيات هميشگي ربط خشونت با انقلاب از يک طرف و مسالمت با رفرم، از طرف ديگر قرار داشت و ازاين نظر بحث جديدي باز نشد. چه انقلاباتي که مسالمت‌آميز رخ دادند و چه رفرم‌هائي که با خشونت به نتيجه رسيدند. تاريخ بشري ما مملو از اين نمونه‌هاست. کيست که پي نبرد در پس اين بحث، تلاش براي جلوگيري از تعميق خواسته‌هاي جنبش، مدنظر است و نه چيز ديگري. آنان که خشونت‌هاي سي‌ساله جمهوري اسلامي را در مقابل "دفاع از خود" و مشروع مردم قرار مي‌دهند، قصدي به جزتوجيه نظرات خويش براي محق جلوه دادن راه حل "دروني" در رژيم، ندارند. کساني که قادر نيستند مسببين اصلي خشونت‌هاي سي سال گذشته در ترکمن صحرا و خوزستان، در کردستان و دانشگاهها، در زندانها و خيابانها، درادارات و محلات و نيز جنايات دهه 60 و بويژه قتل عام زندانيان در 67 را ببينند و محکوم کنند، چگونه قادر خواهند بود در مورد خشونت، اظهار نظر کنند؟ کساني که درمورد اعدام زندانيان سياسي مانند احسان فتاحيان و فصيح ياسمني، لب فروميبنندند، آيا حقانيت تعريف "خشونت" را دارا هستند؟ خشونت از جانب اين "منتقدين" خشونت، برابر است با تعميق خواسته‌ها و شعارهاي جنبش که بر خلاف انتظار و آرزوي آنها، از حريم "خودي" ها تجاوز کرده‌است. عکس‌العملها در مورد مرگ آقاي منتظري و سپس بيانيه شماره هفده آقاي موسوي و به دنبال آن اظهار نظر 5 تن از روشنفکران ديني، نشان داد که رفته رفته، به ناچار بايد از اين محدوده گذر کرده و از هشدار در مورد خشونت و يا سکوتهاي معني داردر مقابل وقايع و يا صداهاي پراکنده، مي‌بايست به اصل مطلب، يعني روشن نمودن اهداف و برنامه هريک از بخشهاي مختلف جامعه، براي آينده، پرداخت.
تا آنجا که به طيف مشهور به اصلاح‌طلبان حکومتي برمي‌گردد، روشن است که آنها با پيشرفت جنبش و تعميق مطالبات آن، با انتخابي بس دشوار مواجه گشته‌اند. ازيکطرف حد و حدود تعيين شده آنها، يعني آرايش چهره نظام جمهوري اسلامي، و نيز "شنيدن" برخي صداها در جامعه، با اقبال در ميان کارگزار اصلي حکومت يعني ولي فقيه، مواجه نشده‌است و از طرف ديگر سير متحول جنبش، راه عبور از آنها را در عمل هموار ساخته است. تفاوت بيانيه هفدهم آقاي موسوي با بيانيه 5 تن، در همين نکته است که يکي سعي دارد بازي را همچنان در دايره حکومتي نگاه‌دارد و ديگري براي جلوگيري از سلطه و يا گسترش نفوذ "غيرخودي" ها در جنبش، با برخي مطالبات آن همراهي کرده و "نواقص" بيانيه آقاي موسوي را کمي جبران نمايد. انتخاب ميان اصلاح رژيم، که طبق گفته برخي از نظريه‌پردازان اصلاح‌طلب هم به آرزوئي دست‌نيافتني تبديل شده‌است، و عبور از جمهوري اسلامي، يعني شکستن آن ساختاري که مسبب تمامي مشکلات جامعه ماست، براي کساني که خود از معماران اين رژيم بوده و هنوز برخي "دوره‌هاي طلائي" را به رخ مي‌کشند، آسان نيست. به مانند هر گروه و دسته و جمعي، آنان نيز به ناگزير به انتخابهاي، نه به الزام يکساني، دست خواهند زد. جنبش همگاني براي آزادي و نيل به جامعه‌اي متکي بر راي و دخالت خويش، بر پايه جدائي دين از دولت، هرگونه فکري را که اصل اوليه اتکا بر آرا مردم و تمامي مجموعه‌هاي تشکيل‌دهنده جامعه ايراني، و نيز عدم حقانيت دخالت دين در سياست را برسميت بشناسد، در خود خواهد پذيرفت و جريانات و کساني را که تحت هر بهانه‌اي، اين اصول را برسميت نشناسند، با خود همراه نخواهد کرد.
مشکل اما، به اصطلاح اصلاح طلبان حکومتي، که بر سر انتخاب قرار گرفته‌اند، تنها برنمي‌گردد بلکه همچون سي سال گذشته به آن دسته از "رهبران" و " فعالان" برمي‌گردد که به نام چپ و سکولار و در اغلب موارد از زاويه عضويت در جرياني سياسي داراي پلاتفرم و برنامه‌اي با مضمون دمکراتيک و چپ، از همه چيز دفاع مي‌کنند غير از دمکراسي و الزامات يک ساختار دمکراتيک. از ماست که بر ماست. گاهي تحت اصل بودن مبارزه ضدامپرياليستي، زماني براي توسعه اقتصادي، گاهي به دليل برکات اصلاح طلبي حکومتي و اکنون به بهانه خشونت و افراط، و يا "زياده‌خواهي"، و يا خطر "شکاف" در جنبش، مبارزات بخش مهمي از مردم را برسميت نشاخته که هيچ، آنرا تقبيح و محکوم مي‌شمارند. اصل انتخاب ميان بد و بدتر، راه چاره اين دسته از بي اعتقاد ترين به اصول ابتدائي دمکراسي و آزادي در جامعه، به شمار مي‌رود تا مبادا آن چه که "قدرت" را نشانه رود، محلي از اعراب يابد. چراکه بازي در دايره قدرت، تنها بازي آموخته توسط ايشان است. اينان که نمي‌دانم چرا هنوز لقب عضويت از اين و يا آن سازمان "چپ" را يدک مي‌کشند، چيزي جز کارمندان غيررسمي نهادهاي مبلغ فکر واهي اصلاح طلبي حکومتي نيستند که همانطور که گفته شد، از برخي ازخود اصلاح‌طلبان، که امکان اصلاح رژيم را صفر مي‌دانند، بسيار عقب‌تر هستند.
براي نيل به اهداف ديرينه جامعه ما، مبني بر دستيابي به آن چه که "جکومت مرم و براي مردم"، نام دارد، اندکي اعتماد به نفس، نيار است. بر نيروهاي دمکرات راستين و آزاديخواه است که بدور از "جوگرفتگي" و با ارائه برنامه‌اي هدفمند و واقعي، که از مطالبات و نيارهاي کنوني جامعه ما نشات مي‌گيرند، در راه ائتلافي از همه جرياناتي که دل در گرو برقراري نظم و نظامي با مشخصه‌هاي روشن يعني جدائي دين از دولت و اتکا به آراي همگاني و نيز برسميت شناختن مطالبات جنبشهاي اجتماعي دارند، بکوشند.
اين ائتلاف، در برگيرنده خواستهاي جنبشهاي اجتماعي، مطالبات عمومي و همگاني در راه رسيدن به جامعه‌اي آزاد و دمکراتيک، بوده و در مقابل راه‌حلهائي قرار دارد که به بهانه "ظرفيت" رژيم و "امکانات" موجود، از هرگونه تحولي که عبور از آنرا نشانه رود، سخت بينماک مي‌نمايد.
آينده جامعه ما، بر بستر همين مجادلات و مناقشات، ره گذرخواهد کرد. بر نيروهاي چپ و سکولار و دمکرات است که دست در دست هم، در اين بازار مکاره بد و بدتر، دنبال ره‌توشه نبوده و با فعاليتي مسئولانه و پيگير، در دفاع از اصول اساسي آزادي براي جامعه‌اي به طور واقعي آزاد و متکي به خود، دست در دست هم و به ياري همديگر، الزامات يک جامعه آزاد و دمکراتيک را بيان کرده و به دفاع از آن به همراه تلاش‌هاي عملي بدين منظور، گام بردارند. کار امروز را به فردا نيفکنيم تا که آيندگان، ما را زخود پنداشته و ما، جزئي از آنان به حساب آورده‌شويم. برخورد فکري و نظري در مرحله کنوني بيش از هرزمان خود را نشان داده و مي‌بايست که دراين راه از اعتقادات خويش برسر مباني اساسي يک جامعه آزاد، به هر دليل و بهانه‌اي کوتاه نيائيم چرا که تاريخ سي‌ساله، و جنبش کنوني مردم ما، صحت آنها را به خوبي نشان داده‌است.

[ نسخه چاپی ]     [ بازگشت به صفحه اول ]


اخبار
درگيري فيزيکي مردم با گشت ارشاد در ميدان درکه تهران
تجمع حق التدريسان و معلمان پيش دبستاني مقابل مجلس
روزنامه رسمي حكم ابطال رياست مرتضوي را چاپ نكرد
دلار 2023 تومان ، سكه 747 هزار تومان
اظهار ناتواني دولتي ها در جلسه مجمع تشخيص
مقابل شهرداري ملارد رخ داد خودسوزي مقابل چشم شهردار
بازداشت يک فعال سياسي عرب در حميديه
خواستار پايان اعتصاب غذاي کبودوند هستيم
رييس اتحاديه ناشران و كتابفروشان:كتابفروشان به تعطيلي فكر مي‌كنند :
فدراسيون دوچرخه‌سواري هم «تعليق» شد
اخبار دانشجوئی
کوي دانشگاه تهران ۱۰ روز قبل و بعد از ۱۸ تير تعطيل است
اجراي دستورالعمل پوشش دانشجويان از اول مهر/ انتقاد از نيروي انتظامي۱۳۹۱/۰۳/۲۰
۶۲ درصد مدال‌آوران ايراني رقابت‌هاي علمي جهاني از کشور رفتند
ادامه‌ي تنش در دانشگاه مازندران به دنبال مرگ يک دانشجو
گزارش شوراي دفاع از حق تحصيل
سخنان وزير علوم افشاي نقض آشکار حقوق دانشجويان است
تجمع اعتراضي دانشجويان علوم پزشکي در مقابل مجلس و وزارت بهداشت
نويد بهاري دانشجويان از پشت ميله هاي زندان
تجمع ۵ روزه‌ي دانشجويان علوم پايه در مقابل وزارت بهداشت
اعتراض داريوش اجلالي، دانشجوي دانشگاه ياسوج با دوختن لب‌هايش
 
کارگران دربند را آزاد کنید

دانشجویان دربند را آزاد کنید

برگی از تاریخ

با یاد یاران

اسامی قربانيان کشتار زندانيان سياسی در سال ۶۷





شورای دانشجویان و جوانان چپ ایران











خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران










آرشیو آثار کلاسیک مارکسیستی









Copyright 2004 © etehadefedaian.org - All Rights Reserved - Administration