The Union Of People's Fedaian Of Iran
اخبار    سرسخن    مقالات سیاسی    اعلامیه ها    ديدگاه ها    کارگری    زنان    دانشجویی    مسئله ملی    اجتماعی    رويدادهای بين المللی    برای جهانی دیگروسوسياليسم    حقوق بشر    گفتارهای رادیویی    یادها    در راه کنگره    اعلان ها    موضوعی    گفتگو      
صفحه اول معرفي و تاريخچه  |   اسناد سازمان  |   آرشيو  |   پيوندهاي ديگر  |   آدرس هاي ما  |   آرشيو مقالات

باز توليد فقرودائمي شدن آن

جمشيد مهر


اتحاد کار شماره 133/ دی 1384

سياستهاي اقتصادي جمهوري اسلامي بحرانهاي عميق و گستردهاي را در کشور رقم زده، و خود موجد تشديد و گسترش بحرانهاي ساختاري نظام سرمايهداري در ايران گرديده است . مزيد بر اين ، سياستهاي تعديل اقتصادي رژيم در 16 سال گذشته تا به امروز خانه خرابي ، فقرو بي خانماني گروه بيشماري از مردم ايران را دامن زده است . پيدايش و گسترش شهرکهائي چون اسلام شهر، حسين آباد، اکبر آباد، اسماعيل آباد .... و چنين حاشيه نشين هائي نه تنها در تهران که از اردبيل و تبريز تا يزد وکرمان و بندرعباس، زاهدان ومشهد ، رشت ومازندران و کردستان، چهره زشت و کريه و ضد انساني اين سياستها را هويدا ميکند . عوارض و آسيب هاي مختلف اجتماعي چون بيکاري وتنفروشي ، قاچاق و اعتياد، خريد و فروش مواد مخدر، زورگيري، پلاستيک جمع کن ها ، کارتن خوابي و تکدي، کودکان کارو کودکان خيابان، گسترش زنان خياباني در سنين مختلف، فروش روز افزون کليه و ......نتايج مرئي و ابتدائي چنين سياست هائي است .
در جامعه ايران امروز رهائي از بيکاري و يافتن کاري شايسته شاٌن انساني و کسب معاش، آرزوي دست نيافتني براي توده عظيمي از 27ميليون جوان ايراني است .
سياستهاي اقتصادي جمهوري اسلامي نه تنها نتوانسته دامنه فقر را محدود و متوقف کند، بلکه خود اصليترين عامل و موجد گسترش و باز توليد فقر در سيکلي به مراتب گسترده تر و فراگيرتر است .
تکدي در مراکز استان ها و شهرهاي بزرگ و کوچک کشور بسرعت گسترش يافته است. عليرغم گذشت بيش از شش سال از ابلاغ مصوبه شوراي عالي اداري جمهوري اسلامي که ناظر بر اهداف، سياست‌ها و وظايف سازمان‌هاي مسئول و ذيربط (سازمان بهزيستي، وزارت کار و امور اجتماعي و کميته امداد ) در عرصه ساماندهي متکديان است. درهيچيک از امور، اقدام معين و هدفمند صورت نگرفته است . علاوه بر آن نه تنها در ميان سه نهاد فوق الذکر هيج گونه همکاري قابل توجهي مشاهده نمي شود ، بلکه مقامات مسئول هر يک ديگري را مورد اشاره قرارداده و همگي نسبت به مصوبات بي توجه و اجراي آنرا موکول به آينده مي سازند.
بر اساس مواد 6 ، 7 ، 8 مصوبه فوق الذکر سازمان بهزيستي مسئوليت تحويل گرفتن، نگهداري، آموزش و حمايت از متکديان را به عهده دارد . کميته امداد متولي و عهده‌دار حمايت و هدايت از متکديان است . و بالاخره مسئوليت آموزش رايگان و تامين شغل تکديان به عهده وزارت کار و امور اجتماعي است .
اما تا به همين امروز کار بدستان رژيم نه تنها به اين مصوبات بي اعتنا هستند بلکه هر يک ديگري را مسئول معطل ماندن اقدامات سامان يابي متکديان و ساير آسيب‌ديدگان اجتماعي از اين دست دانسته و ضمن سلب مسئوليت از خود ، انتقاد را متوجه ديگري مي داند .
ماده – 6 مصوبه فوق ادعا دارد . « سازمان بهزيستي موظف است افراد بي سواد ، ناتوان و معلول و سالمندان نبازمند را تحويل بگيرد و در اماکن مناسب نگهداري و تحت آموزش قرار دهد . همچنين پوشش هاي حمايتي لازم را با ايجاد شرايط و زمينه مناسب براي بازگشت آنان به زندگي عادي مهيا نمايد .»
ماده – 7 « کميته امداد موظف است ضمن هماهنگي با مسئول مجتمع اردوگاهي ، پوشش حمايتي و هدايتي لازم را براي افراد نيازمند ، گمشده ، متواري و درمانده بر قرار و شرايط و زمينه بازگشت آنان به زندگي عادي را فراهم نمايد»
ماده – 8 « وزارت کار و امور اجتماعي موظف است ، افراد مستعد و داراي توان کار موضوع مصوبه را که از طرف مجتمع اردوگاهي کميته امداد ، سازمان بهزيستي ، سازمان زندان ها و اقدامات تاميني معرفي مي‌شوند به طور رايگان تحت پوشش آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي مناسب قرار داده و جهت تامين اشتغال متکدياني که دوره مربوطه را طي کرده اند، برنامه ريزي هاي لازم را از طريق مراکز کاريابي و صندوق هاي فرصت شغلي به عمل آورد.»
افراد موضوع مصوبه شامل افراد معلول، ناتوان جسمي و ذهني، بي‌سرپرست و مجهول‌الهويه، در راه مانده و گمشده ، متواري ، نيازمند غيرحرفه‌اي ، متکديان و ولگردان حرفه‌اي است .
گسترش بيکاري و سياست بيکارسازي و حذف پوشش هاي بيمه بيکاري و بيمه‌هاي تامين اجتماعي و درماني و حذف و لغو قوانين کار وصنفي و...... منشا گسترش تکدي و فقر و آسيب هاي اجتماعي هستند.. گفتگو ندارد که دلايل تکدي را بايد در زمينه هاي اقتصادي - اجتماعي جستجو کرد . مساله مهمتر اما آن است که گروه بي شماري از مردم که رسما درفقر و زير خط فقر زندگي مي‌کنند به صورتي شاغل هستند . اما در آمدشان کمتر از آن است که آنها را به بالاي آستانه فقر برساند و از خطر اينگونه آسيب هاي اجتماعي مصون بدارد
مسئولين نهادها، جرايد ورسانه هاي جمهوري اسلامي تلاش مي‌کنند تا گزارش‌هاي غيرواقعي وغير شفاف ، تحريف ويا رقيق شده از فقرو آسيب هاي اجتماعي و دلايل آن ارائه کنند. تا نقش و مسئوليت رژيم و نتايج سياست گذاري هاي آن مورد سئوال قرار نگيرد.
نگاهي به صفحات روزنامه هاي کشور و حتي ارقام و آمار ارائه شده بهداشتي از سوي آنها بيان‌گرفراواني و شيوع مشاغل کاذب مانند پلاستيک‌جمع‌کن‌ها، فال‌فروش‌ها و دستفروش‌ها ، آدامس و سيگار فروش نخي ، کوت‌گري ( اشغال گردي براي جمع آوري بطري ، روي و آهن قراضه و... ) کودکان و زنان خياباني، فروش اعضاي بدن، که بيان گسترش فقردر ابعاد و اشکال گوناگون است.
رئيس کميسيون فرهنگي و اجتماعي شوراي شهر تهران در گزارشي ، ساماندهي 50 کودک خياباني را در رديف معدوم ساختن چهل قلاده سگ ولگرد دانست .(شرق 20 ارديبهشت 84 ) ***
معاون سياسى امنيتى استاندارى خوزستان گفت: « جمع آورى متكديان گامى در جهت آرامش بخشيدن به جامعه است و با وجود آرامش در جامعه، امنيت نيز برقرار مى شود.» (ايسنا ۲۳/۹/۸۴)
معاون اجتماعى دادگسترى كل استان خراسان شمالى گفت: « براى ساماندهى متكديان خلاء قانونى وجود دارد و قانون به صورت مستقل تحت اين عنوان ماده يا اصلى ندارد. فلاح در جلسه ساماندهى متكديان اظهار داشت: ماده ۷۱۳ قانون مجازات اسلامى تكدىگرى را به رسميت نشناخته و به آن به عنوان جرم نگريسته است و مجازات آن را از يك تا سه ماه حبس و تا يك ميليون ريال جزاى نقدى تعيين كرده است.» ( ايسنا۳۰/۸/۱۳۸۴) محمد رضا فردين مدير آمور آسيبهاي اجتماعي شهرداري تهران به ايسنا گفت: « 16 هزار و820 نفر کودک خياباني از تير ماه گذشته تا پايان مرداد ماه 1384 از سطح شهر تهران جمع آوري شدهاند . » علاوه برآن وي از مراجعه « 74 هزار و 769 نفر بي خانمان به گرمخانه هاي شهرداري تهران تا پايان مرداد ماه جاري » خبر داد .
معاون سياست گذاري و برنامه ريزي وزير رفاه و تامين اجتماعي محمد رضا واعظ مهدوي مي گويد در باره پلاستيک جمع کن ها آمار دقيقي وجود ندارد. چون هنوز سرشماري انجام نگرفته است. اما در سطح شهر تهران طبق برآوردهائي که شده بيش از 6هزار نفر در اين حرفه کار مي‌کنند. که جزو فقيرترين و مظلوم ترين اقشار جامعه اند. (روزنامه ايران 6 شهريور 1384) . اما آمارغير رسمي حکايت از 30 هزار نفر پلاستيک جمع‌کن در کلانشهر تهران دارد . گسترش آسيب هاي اجتماعي همان گونه که در گزارش هاي بالا مورد اشاره قرار گرفت . بيانگر نا کار‌آمدي و شکست سياست‌گذاري هاي نظام جمهوري اسلامي و نتايج و پي‌آمدهاي ضد انساني اين سياست گذاري‌ها است .

باز توليد فقر
کارشناسان اقتصادي بر اين باورند که در گفتگو و نگاه به فقر حداقل با سه مفهوم عمده و اساسي روبرو هستيم . در نگاه برخي از اين کارشناسان فقر فقط بمعناي محروميت مادي است و با معيار در آمد و مصرف تعريف مي شود .
الف : فقر مطلق که در تعاريف رايج ( با توجه به زمينه هاي فرهنگي و اجتماعي ، اقتصادي جامعه ) بر اساس ميزان در آمد لازم براي تامين حداقل نياز هاي ضروري فرد مانند غذا ، پوشاک و مسکن تعين مي شود . اين ميزان از درآمد براي تامين حداقل 2000 تا00 23کالري انرژي در روز ضروري است ، تا فرد گرسنه نباشد وبه تواند به حيات خود ادامه دهد. و از آنجا که علاوه بر نياز به تامين غذا نيازهاي ديگري هم وجود دارند . بر اين اساس اصولا سه برابر ميزان مبلغي که براي تامين2 هزار تا 2300 کالري انرژي لازم است ، معادل خط فقر تعين مي گردد . تا يک سوم آن براي غذا و دو سوم به ساير نياز ها اختصاص پيدا کند . درتعريف ديگري خط فقر مطلق برابر است با ميزان در آمد يک دلار در روز براي هر نفر بيان مي شود . که آن را خط فقر سياه مي نامند .
ب : خط فقر نسبي که در تعاريف رايج بر اساس در صد معيني از ميانگين درآمد جامعه در نظر گرفته مي شود . به اين اعتبار اگر ميانگين درآمد جامعه Aواحد باشد . همه افرادي که کمتر از نيمي از اين ميانگين رابدست مي آورند زير خط فقر نسبي قرار مي گيرند .علاوه بر اين خط فقر نسبي ، خود شاخصي براي نشان دادن توزيع نابرابري و انباشت بدوي در يک جامعه است .
ج : در نگاهي ديگربا رويکردي مفهومي در باره خط فقرنسبي ، آن را « فقر قابليتي » مي نامد . در اين ديدگاه فقر که مفهوم و شمول فراتري از ميزان درآمد را بيان مي کند ، فقردر آزادي و يا فقر در دسترسي به حقوق انساني و يا فقر در توسعه ابعاد انساني ، که قابليت هاي انسان را محدود و آزادي هاي وي را سلب مي کند ، تعريف و معنا مي شود .
در گزارش سازمان ملل متحد و سازمان مديريت و برنامه ريزي ، افرادي که درآمد آنان کمتر از 2 دلار در روز است فقير شناخته مي شوند .
حال اگر با چنين تعريفي از فقربه جامعه ايران نگاهي داشته باشيم .علل تکدي گري و گسترش آسيبهاي اجتماعي روشن تر مي شود .
بر اساس آمار رسمي جمهوري اسلامي تعداد جمعيت ايراني هائي که هرنفردر روز کمتر ازيک دلار يعني حدود 800 تومان در آمد دارند. حدود يک و نيم در صد جمعيت ايران را شامل مي شود . به عبارت ديگر بيش از يک ميليون ويکصد هزار نفر در فقر مطلق بسر مي برند . براي آنکه موضوع روشن تر شود، بايد گفت که با درآ مد800 تومان در روز به معناي 24000تومان در ماه و با توجه به وضعيت قبمت ها محال به نظر مي رسد که با اين مبلغ بتوان رفع گرسنگي کرد و يا حداقل به يک سيرشدن موقت دست يافت. از همين رو هرگاه معيار ، ميزان دو دلار در روز به عنوان خط فقر مطلق در نظر گرفته شود نزديک به يازده ونيم در صد از جمعيت مردم ايران زيرخط فقر قرار مي گيرند . به عبارت ديگر جمعيتي نزديک به هشت ميليون و دويست هزار نفر زير خط فقر مطلق قرار مي گيرند. به يقين بايد تاکيد کرد که اين آمار و ارقام از نظر کارشناسان اقتصادي بسيار خوشبينانه تلقي مي شود.
پژوهش هاي کارشناسان اقتصادي نشان مي دهد که شمار جمعيت زير خط فقر مطلق و زير خط فقر نسبي به مراتب افزون تر از گزارش هاي رسمي است .آخرين گزارش مرکز آماردر سال 1383، جمعيت زير خط فقر مطلق رادر مناطق شهري حدود 18درصداعلام مي کند اما همين رقم از سوي پژوهشگران مستقل بالاي 33درصد تعيين شده است . در مورد جمعيت زير خط فقر نسبي در مناطق شهري پژوهشگران مستقل رقم 55در صد جمعيت را ، زيرخط فقر اعلام مي کنند . تاکيد بر اين مساله اهميت دارد که بدانيم در تعين خط فقر ميان پژوهشگران تفاوت نظر وجود دارد . به اين دليل که براي محاسبه خط فقر، متوسط هاي اجتماعي ، سبد کالاهاي مصرفي ، فرهنگ ، الگوهاي مصرف ، رفتار هاي انتخاب کالا و خدمات ، مسکن مناسب و کافي ، نور ، سرماو گرمايش ، خريد کتاب و اين قبيل عوامل مورد توجه قرار مي گيرند .
همين جا بايد تاکيد کرد که حداقل حقوق براي کارگران در سال 1384 برابر با 122500 تومان تعيين گرديد در حاليکه خط فقر در تهران و مناطق شعري 250000تمان از سوي مسئولان رژيم اعلام گرديده است .
بررسي هاي کارشناسان اقتصادي نشان مي دهد که سياست هاي نئوليبراليستي ويا سياست هاي تعديل ساختاري از زمان رفسنجاني تا خاتمي و اصلاح طلبان در ايران اجرا گرديده ، فقر و تهيدستي مردم در ابعاد گوناگون گسترش يافته است . اين بررسي‌ها به وضوح نشان ميدهند، که دليل عمده و اصلي در پديد آمدن فقر و گسترش آن ، مناسبات توليدي سرمايه داري ، خصوصي سازي و انباشت بدوي ، توزيع ناعادلانه مابه‌ازاي اجتماعي و ثروت ، توزيع ناعادلانه خدمات رفاهي و اجتماعي و رانت و رانت خواري است . امروز در ايران فقر موجد و عامل باز توليد فقر نيست . بلکه انباشت بدوي، مناسبات توليدي، نابرابري و شکاف اجتماعي پديد آورنده فقر هستند.
بطور مشخص دردهه 60 و سالهاي اول انقلاب ميانگين متوسط درآمد خانوارايراني در دهک پنجم قرلر داشت و در سال 1380 ميزان متوسط در آمد خانوارها به ميان دهک هفتم و هشتم سقوط کرد. يعني حدود 70در صد جامعه از بسياري نعماتي که 30 در صد بالاي جامعه از آن برخورداراست ، محروم و نمي تواند از آن بر خوردار باشد .
امروزدرآمد گروه عظيمي از کارگران ، کارمندان معلمان و مزد و حقوق بگيران زير خط فقر اعلام شده از سوي رژيم قراردارد و حتي پرداخت آن همان هم در موارد بسياري تا حدود دو سال به تعويق مي افتد. وضعيت جواناني که حتي براي اولين بار هم نمي توانند کاري بيابند . اوضاع زنان و بخصوص زنان سرپرست خانوار نشانگر فقر جنسيتي و زنانه شدن فقر است . همچنين موقعبت روستائيان همه و همه بيانگر روند باز توليد فقر و دائمي شدن آن در ايران است .
روند واقعي سياست ها و کارکرد برنامه هاي توسعه اقتصادي جمهوري اسلامي باز توليد فقر عمومي در مدار هائي فراگيرتر است.
با چنين سياست ها ورژيمي نه نتها از تعداد فقرا و محرومان جامعه و آسيب پذيريهاي آن کاسته نخواهد شد . بلکه روند فقر ، محروميت و بي خانماني و يه طبع آن تکدي گري ،......گسترش خواهد يافت . گروه بزرگي از جامعه براي سير کردن شکم خود و ادامه حيات ( اگر موفق شوند و چناچه شانس آن را بيابند ) لامحاله از زباله گردي تا تن فروشي را تجربه مي کنند .
اولين گام براي متوقف کردن روند فقر و تهيد ستي سپردن اين رژيم به گورستان تاريخ است .

زير نويس :

*** در اوايل سال 81 رياست سازمان بهزيستي تعدادکودکان خياباني را در کل کشور را 11هزار نفر اعلام کرد . اما چندي بعد در مصاحبه اي ازساماندهي 15 هزار کودک خياباني خبر داد . در حالي که محمد علي زم رئيس سابق سازمان فرهنگي و هنري شهرداري تهران پس از شکست طرح خانه سبز و ريحانه با وجود صرف ميليارد ها تومان هزينه اعلام کرد که در سال 75 ، 20هزار کودک خياباني و در سال 80 رقمي بالغ بر يک ميليون کودک خياباني در کشور وجود داشته است .و اندکي بعد معاون وي صفاري از فروش اعضاي بدن اين کودکان به تر کيه خبر داد . روز نامه ابرار 22مهر 1381
درخردادماه سال 82 رئيس سازمان بهزيستي اعلام کرد که توان سازمان در حد سامان دهي 12 هزار کودک خياباني در هر سال بوده و در ارديبهشت 83 رئيس بهزيستي استان تهران از ساماندهي 25 هزار کودک خياباني طي يک سال در شهر تهران خبر داد .در هفته بهزيستي در سال 83 سازمان بهزيستي از ساماندهي 33هزار کودک خياباني در سال 82خبر داد . در نهايت همين مقام در خرداد ماه 83 اعلام کرد که صرفاٌ در مقابل 20 در صد از کودخياباني مسئوليت دارد .رئيس کميسيون فرهنگي و اجتماعي شوراي شهر تهران در گزارشي ، ساماندهي 50 کودک خياباني را دز رديف معدوم ساختن0 4 قلاده سگ ولگرد دانست .شرق 20 ارديبهشت 84 . کارشناسان حقوق کودک متفقا بر اين باورند که فقر اقتصادي خانواده از علل اصلي اجبار کودکان به کار است . عرضه کار کودکان عمدتا و اصولا از فقر حال وامروز خانواده ، ترس از آينده و فقير تر شدن در آينده و يا معضلات خاص خانواده هم چون بد سرپرستي و يا بي سرپرستي مي باشد . با توجه به برخي آمار هاي رسمي در سال جاري که از وجود جمعيتي 20 مبليوني زير خط فقرحکايت مي کنند . تصور ابعاد اين آسيب ها واقعي تر مي شود .


[ نسخه چاپی ]     [ بازگشت به صفحه اول ]


اخبار
درگيري فيزيکي مردم با گشت ارشاد در ميدان درکه تهران
تجمع حق التدريسان و معلمان پيش دبستاني مقابل مجلس
روزنامه رسمي حكم ابطال رياست مرتضوي را چاپ نكرد
دلار 2023 تومان ، سكه 747 هزار تومان
اظهار ناتواني دولتي ها در جلسه مجمع تشخيص
مقابل شهرداري ملارد رخ داد خودسوزي مقابل چشم شهردار
بازداشت يک فعال سياسي عرب در حميديه
خواستار پايان اعتصاب غذاي کبودوند هستيم
رييس اتحاديه ناشران و كتابفروشان:كتابفروشان به تعطيلي فكر مي‌كنند :
فدراسيون دوچرخه‌سواري هم «تعليق» شد
اخبار دانشجوئی
کوي دانشگاه تهران ۱۰ روز قبل و بعد از ۱۸ تير تعطيل است
اجراي دستورالعمل پوشش دانشجويان از اول مهر/ انتقاد از نيروي انتظامي۱۳۹۱/۰۳/۲۰
۶۲ درصد مدال‌آوران ايراني رقابت‌هاي علمي جهاني از کشور رفتند
ادامه‌ي تنش در دانشگاه مازندران به دنبال مرگ يک دانشجو
گزارش شوراي دفاع از حق تحصيل
سخنان وزير علوم افشاي نقض آشکار حقوق دانشجويان است
تجمع اعتراضي دانشجويان علوم پزشکي در مقابل مجلس و وزارت بهداشت
نويد بهاري دانشجويان از پشت ميله هاي زندان
تجمع ۵ روزه‌ي دانشجويان علوم پايه در مقابل وزارت بهداشت
اعتراض داريوش اجلالي، دانشجوي دانشگاه ياسوج با دوختن لب‌هايش
 
کارگران دربند را آزاد کنید

دانشجویان دربند را آزاد کنید

برگی از تاریخ

با یاد یاران

اسامی قربانيان کشتار زندانيان سياسی در سال ۶۷





شورای دانشجویان و جوانان چپ ایران











خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران










آرشیو آثار کلاسیک مارکسیستی









Copyright 2004 © etehadefedaian.org - All Rights Reserved - Administration