The Union Of People's Fedaian Of Iran
اخبار    سرسخن    مقالات سیاسی    اعلامیه ها    ديدگاه ها    کارگری    زنان    دانشجویی    مسئله ملی    اجتماعی    رويدادهای بين المللی    برای جهانی دیگروسوسياليسم    حقوق بشر    گفتارهای رادیویی    یادها    در راه کنگره    اعلان ها    موضوعی    گفتگو      
صفحه اول معرفي و تاريخچه  |   اسناد سازمان  |   آرشيو  |   پيوندهاي ديگر  |   آدرس هاي ما  |   آرشيو مقالات

دانشگاه و دانشجو جمهوري اسلامي را نگران مي‌کنند

گفت‌و گو با دکتر سعيد مدني، پژوهشگر، نويسنده و جامعه‌شناس در تهران

دوازدهم مهر ۱۳۸۹ برابر با چهارم اکتبر ۲۰۱۰
مراسم آغاز سال تحصيلي دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي ايران که قرار بود روز دهم مهرماه و با حضور محمود احمدي‌نژاد در دانشگاه تهران برگزار شود لغو شد. خبرگزاري مهر بدون آن که به دلايل لغو آيين‌ آغاز سال تحصيلي و حضور آقاي احمدي‌نژاد اشاره‌اي کند، نوشت: «اين مراسم براي زمان نامعلومي به تعويق افتاده است.»
وب سايت کلمه، رسانه‌ي نزديک به ميرحسين موسوي هم نوشت: «حضور احمدي‌نژاد در تمام سال‌هاي اخير به‌وجودآورنده‌ي تنش و درگيري بوده و اعتراض‌هاي دانشجويي را برانگيخته است.» اين سايت ادامه داده است: «سال پيش در دوران انتخابات احمدي‌نژاد مجبور به فرار با اتومبيل از ميان دانشجويان معترض شد.»
چه دليل يا مشکلاتي باعث لغو برنامه‌ي مراسم آغاز سال تحصيلي دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي ايران و نيامدن احمدي‌نژاد به دانشگاه تهران شده است؟ اين پرسشي‌ است که با دکتر سعيد مدني، پژوهشگر، نويسنده و جامعه‌شناس در تهران درميان گذاشته‌ام.
از حدود بيش از يک‌سال پيش، يعني با وقوع اعتراض‌هاي پس از انتخابات رياست جمهوري و اعتراض‌هايي که امروزه مي‌شناسيم، لغو برنامه‌هاي مقامات دولتي به‌عنوان يک رويه درآمده است. به اين معني که بسياري از مراسم‌ که سال‌ها به شکل معمول در زمان خاصي اجرا مي‌شدند، لغو مي‌شوند. علت آن هم در ماه‌هاي اول اين بود که مقامات دولتي نگران بودند سبزها به نوعي در مراسم ويژه، مواضع و ديدگاه‌هاي خودشان را اعلام و اعتراض‌هاي‌شان را در چنين موقعيت‌هايي بيان کنند.
دکتر سعيد مدني، پژوهشگر، نويسنده و جامعه‌شناس در تهران
امروز مقامات دولتي مدعي مي‌شوند که جنبش سبز موضوعيتش خاتمه پيدا کرده است. لغو چنين برنامه‌هايي نشان‌دهنده‌ي نادرست بودن اين ادعا هستند؛ نشان‌دهنده‌ي نگراني از امکان وقوع اعتراض‌هاي مجدد نسبت به آقاي احمدي‌نژاد و همين‌طور ساير مقامات دولتي هستند. به همين دليل هم به نظر مي‌رسد لغو مراسم شروع سال تحصيلي مثل سال گذشته تا حدود زيادي مربوط است به اينکه مقامات مسئول احتمال مي‌دهند که اعتراض‌هايي در دانشگاه‌ نسبت به حضور آقاي احمدي‌نژاد و سياست‌هايي که ايشان دارد صورت بگيرد.
لغو اين برنامه مثل بسياري از شواهد ديگر نشان‌دهنده‌ي اين است که حتي از ديد مقامات هم جنبش سبز نه تنها وجود دارد، بلکه در هر شرايط و موقعيتي ممکن است که اين موجوديت خودش را به شکل‌هاي مختلفي بروز دهد.
سال گذشته هم در دانشگاه پلي‌تکنيک، دانشجويي که شعار «رييس‌جمهور فاشيست، پلي تکنيک جاي تو نيست» را بالاي دست گرفته بود. او بعد دستگير شد و هنوز هم‌ در زندان به‌سر مي‌برد. فکر مي‌کنيد سرنوشت اين دانشجويان زنداني هم با اين مسائل در ارتباط باشد؟
تا حدود زيادي همين‌طور است. مقامات امنيتي با هرکدام از دانشجوياني که احساس مي‌کردند ممکن است حداقل تحرکي داشته باشند، برخورد و راهي زندان‌‌شان کردند. يا آنها را بازداشت‌هاي موقت کردند و به آنها اخطار و تذکر جدي دادند و يا آنها را با تهديد احضار کردند.
هر شرايط و موقعيتي که به‌طور بالقوه اين ويژگي را داشته باشد که بتواند وضعيت موجود را به سمت يک اعتراض جدي سوق دهد، هميشه مقامات را نگران مي‌کند. تلاش‌ آنها اين است که از به‌وجودآمدن شرايطي که در آن اعتراضي بتواند ظهور کند جلوگيري کنند.
وزير علوم جمهوري اسلامي همين چند روز پيش، در آغاز سال تحصيلي در مشهد اعلام کرد: «تدوين الگوي اسلامي‌ـ ايراني در دانشگاه‌ها و تغيير جهت آنها از الگوهاي غربي به‌سوي الگوهاي بومي، مهم‌ترين هدف آموزش عالي‌ است.» به نظر شما اضافه شدن اين صفت ايراني پشت سر اسلامي چه معنايي مي‌تواند داشته باشد؟
سياست‌هايي که اخيراً به‌صورت شفاف‌تر و صريح‌تري در اظهارات رئيس دفتر آقاي احمدي‌نژاد، خود ايشان و همچنين برخي از وزرا مي‌بينيم، نوعي تلاش براي ايجاد جاذبه و زمينه براي جذب بخشي از نيروي اجتماعي ايران است. طبيعتاً وزير علوم چنين ادعايي، يعني تدوين الگوي اسلامي‌ـ ايراني را به اين نيت انجام داده است که بتواند بخشي از هيئت علمي دانشگاه‌ها و دانشجويان را جذب کند و در طرح خودش مورد استفاده قرار دهد.
در حالي که در اساس در وهله‌ي اول نه مقامات مسئول دولتي، مثل رييس دفتر رييس‌جمهور و حتي خود آقاي احمدي‌نژاد، و نه وزير فعلي علوم نسبت به الزامات اين ترکيب آگاه هستند و نه نسبت به آن متعهدند. به‌علاوه چنين ادعايي با ادعاهاي قبلي دولت و به طور مشخص وزير علوم مغايرت دارد. آيا اين ادعا که دانشگاه‌ها را با خاک يک‌سان مي‌کنيم، با تدوين الگوي ايراني‌ـ اسلامي هيچ سنخيتي دارد؟!
اين نشان مي‌دهد که ايشان هم به تبعيت از مسئول بالاي ‌سر خود، يعني آقايان احمدي‌نژاد و مشايي، تلاش کرده است همان ادبيات را مورد استفاده قرار دهد؛ بدون اين که به نظر من نه فهم روشني از اين ترکيب و اين الگو و نه طرح روشني داشته باشد. خيلي نبايد اين ادعا را جدي گرفت. اضافه کردن عنوان ايراني هم در کنار الگوي اسلامي تأثير مشخصي در سياست‌ها و برنامه‌هاي دولت، خصوصاً در دانشگاه‌ها، نخواهد داشت.
به‌هرحال چه ايراني و چه اسلامي، مگر مي‌توان حوزه‌ي علوم و جغرافيا را ايدئولوژيک کرد و مربوط به يک منطقه‌ي خاص دانست؟
در واقع طرح شعار اسلامي‌کردن دانشگاه‌ها يک شعار کاملاً ارتجاعي است. حدود سي سال پيش با چنين ادعايي، کلي از منابع و نيروي انساني دانشگاه‌ها هدر رفت و سرانجام آن هيچ بود. اگر تجربه‌ي گذشته را در نظر بگيريم که از انقلاب فرهنگي شروع مي‌شود و بعد هم ايجاد نهادهايي مثل نهاد حوزه و دانشگاه و ساير نهادهاي مشابه آن که تلاش و همچنين ادعا داشتند که مي‌خواهند علوم را به صفت اسلامي مزين کنند و خروجي حاصل از آن نيز جز چند کتاب کم ‌ارزش به لحاظ علمي چيز ديگري نبود.
مي‌توان اينطور نتيجه گرفت که بازگشت به آن شعار و تلاش براي تجديد حيات آن رويکرد و آن ادعا ره به‌جايي نخواهد برد. پس طبيعي به نظر مي‌رسد که سياست‌ها و برنامه‌هايي هم که تحت اين عنوان در دستور کار قرار گرفته است، فقط و فقط اعمال فشار و محدوديت در فعاليت‌هاي علمي و پژوهشي دانشگاه‌ها است. در نهايت آنچه ما خواهيم ديد، افت بيش‌تر کارکرد علمي دانشگاه‌ها و فرار بيش‌تر مغزها از ايران به ساير کشورهاي در حال توسعه يا پيشرفته است.
آخرين پرسش من درباره‌ي همين طرح‌هاي حذف استادان دانشگاه، تغيير متون درسي علوم انساني و طرح‌هاي ايدئولوژيک است. فکر مي‌کنيد واکنش قشر دانشجويي و جنبش دانشجويي در برابر اين طرح‌ها و سياست‌ها چه خواهد بود؟
فضاي علمي دانشگاه‌ها در برابر چنين رويکردهايي به طور عمومي مقاومت مي‌کند و قضاوت‌هاي مشخصي هم نسبت به اين ادعاها دارد. در حال حاضر هم واحد درسي‌اي تحت عنوان روان‌شناسي يا جامعه‌شناسي اسلامي در دانشگاه‌ها وجود دارد که البته واحد اختياري است و دانشجويان به طنز آن را روان‌شناسي عصر حجر يا جامعه‌شناسي عصر حجر مي‌نامند.
به اين معني که تلاش شده است تا مجموعه‌اي از يافته‌هاي علوم انساني در آنجا گردهم جمع شوند يا بخش قابل توجهي از اطلاعات راجع به تاريخ نظريه‌پردازان و اسلام‌شناسان در حوزه‌هاي مختلف، مخصوصا فلسفه با روان‌شناسي يا جامعه‌شناسي به مفهوم امروزي آن اتصال پيدا کند. اينها جز مخدوش کردن علوم موجود و مخدوش کردن حوزه‌ي دين هيچ اثر و نتيجه و بازدهي ندارد و به‌طور عمومي هم دانشجويان به‌عنوان واحدهاي درسي کم ارزش به آنها نگاه مي‌کنند و تلاش مي‌کنند تا حد امکان آن واحد‌ها را نگيرند.
بنابراين در مجموع به نظر من يک مقاومت جدي در سطح هيئت علمي دانشگاه‌ها و دانشجويان وجود دارد. آنها با توجه به شناخت‌شان نسبت به روش تحليل علمي، روش مطالعه‌‌ي علمي و روش پژوهشي عملي که خوانده و ياد گرفته‌اند، تسليم مجموعه‌ا‌ي از يافته‌ها نمي‌شوند که هيچ بنيان روش‌شناختي جدي و قابل دفاعي ندارد. طبيعتاً طرح اسلامي کردن علوم انساني هم مثل طرح‌هاي قبلي محتوم به شکست خواهد بود.

راديو زمانه_ايرج اديب‌زاده


[ نسخه چاپی ]     [ بازگشت به صفحه اول ]


اخبار
درگيري فيزيکي مردم با گشت ارشاد در ميدان درکه تهران
تجمع حق التدريسان و معلمان پيش دبستاني مقابل مجلس
روزنامه رسمي حكم ابطال رياست مرتضوي را چاپ نكرد
دلار 2023 تومان ، سكه 747 هزار تومان
اظهار ناتواني دولتي ها در جلسه مجمع تشخيص
مقابل شهرداري ملارد رخ داد خودسوزي مقابل چشم شهردار
بازداشت يک فعال سياسي عرب در حميديه
خواستار پايان اعتصاب غذاي کبودوند هستيم
رييس اتحاديه ناشران و كتابفروشان:كتابفروشان به تعطيلي فكر مي‌كنند :
فدراسيون دوچرخه‌سواري هم «تعليق» شد
اخبار دانشجوئی
کوي دانشگاه تهران ۱۰ روز قبل و بعد از ۱۸ تير تعطيل است
اجراي دستورالعمل پوشش دانشجويان از اول مهر/ انتقاد از نيروي انتظامي۱۳۹۱/۰۳/۲۰
۶۲ درصد مدال‌آوران ايراني رقابت‌هاي علمي جهاني از کشور رفتند
ادامه‌ي تنش در دانشگاه مازندران به دنبال مرگ يک دانشجو
گزارش شوراي دفاع از حق تحصيل
سخنان وزير علوم افشاي نقض آشکار حقوق دانشجويان است
تجمع اعتراضي دانشجويان علوم پزشکي در مقابل مجلس و وزارت بهداشت
نويد بهاري دانشجويان از پشت ميله هاي زندان
تجمع ۵ روزه‌ي دانشجويان علوم پايه در مقابل وزارت بهداشت
اعتراض داريوش اجلالي، دانشجوي دانشگاه ياسوج با دوختن لب‌هايش
 
کارگران دربند را آزاد کنید

دانشجویان دربند را آزاد کنید

برگی از تاریخ

با یاد یاران

اسامی قربانيان کشتار زندانيان سياسی در سال ۶۷





شورای دانشجویان و جوانان چپ ایران











خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران










آرشیو آثار کلاسیک مارکسیستی









Copyright 2004 © etehadefedaian.org - All Rights Reserved - Administration