The Union Of People's Fedaian Of Iran
اخبار    سرسخن    مقالات سیاسی    اعلامیه ها    ديدگاه ها    کارگری    زنان    دانشجویی    مسئله ملی    اجتماعی    رويدادهای بين المللی    برای جهانی دیگروسوسياليسم    حقوق بشر    گفتارهای رادیویی    یادها    در راه کنگره    اعلان ها    موضوعی    گفتگو      
صفحه اول معرفي و تاريخچه  |   اسناد سازمان  |   آرشيو  |   پيوندهاي ديگر  |   آدرس هاي ما  |   آرشيو مقالات

رويداد يکي، قدمت چهل - حاصل اندي، اميد چندين

رئوف کعبي

رئوف کعبي
تاريخ مبارزاتي در کشور ما، سرشار از رخدادهاي مهم و برجسته در راه تحقق آرمانهاي آزادي و عدالت است. نمونه ها، ازانقلاب مشروطه و تا کنون، کم نيستند.
هرکدام از اين رويدادها، به هر دليلي که بوقوع پيوستند وهر نشاني که به جاي گذاشتند، بر بستر شرايط ويژه زمان وقوع خود معني مي‌يابند. ارزيابي، نقد و بازنگري آنها و نيز بررسي دايره نفوذ و تاثير هريک از آنان، چه در زمان وقوع و چه بويژه در دوره هاي بعدتر، هم طبيعي و هم ضروري است.
جدا از اينکه نقد و بازبيني يک رخداد در شرايط و زمان متفاوت بعدي، چه قضاوتهائي را به نمايش بگذارد، اما جايگاه و تعلق آن رخداد به قوت خود باقي مي‌ماند چرا که بخشي از تاريخ جامعه‌‌اي که در آن اتفاق افتاده است، محسوب مي شود.
جريانات و نظرگاههاي سياسي، بدون شک، مستقيم يا غير مستقيم، آگاهانه و يا ناخواسته، درپيدايش و يا دست کم، در کمک به زمينه هاي پيدايش و وقوع رويدادهاي سياسي، در کنار ديگر عوامل، نقش ايفا مي کنند. رويداد در لحظه معني دارد ولي جريان سياسي در مسيروادامه حيات خويش تعريف مي شود. اين دو، به الزام يکي نيست. نقد و بازبيني و يا نفي و تائيد رويدادي به معني تائيد و نفي جريان و جريانهاي سياسي که با آن کم و بيش شناخته مي شوند، بويژه در حيات بعدي آنها ، نمي باشد.
ستار خان و باقرخان، حيدرعمواغلي و ميرزا کوچک خان، اراني و ياران، پيشه وري و قاضي محمد، مصدق و روزبه و ... از دل جرياناتي متفاوت برخاستند. از اقدامات، نظرات و اعتقادات آنها همانگونه ياد نمي شود که آنگاه از پيروان و جريانات فکري که بار تعلق بدانها را بعدتر و در دوره هاي ديگربه يدک مي کشند، ياد مي شود. دليل اين نگاه و احساس، آميزه هائي ازاقدام و نقش ويژه هر يک از آنان طي دوره اي معين است که به اجباربا حيات مدعيان تعلق به آنها در دوره هاي بعدي، تداعي نمي شود.
آموزه‌هاي برگرفته از نقد و بازبيني هر واقعه اجتماعي در دوره‌هاي متفاوت و نيز نزد گرايشهاي گوناگون اجتماعي هرگزيکي نبوده و نخواهد بود. بررسي دوران مشروطيت، سالهاي 20 تا 32 و سپس "انقلاب سفيد" و 15 خرداد 42، هنوز موضوع بحث و مناقشه ميان تاريخ نگاران و تحليل گران سياسي است. بيش از 220 سال از انقلاب فرانسه مي گذرد و گرچه محافل سياسي و روشنفکري فرانسه، همه بر تائيرات آن انقلاب و حفظ دستاوردهاي آن تاکيد دارند اما هنوز نسبت به اعدام لوئي شانزدهم وماري آنتوانت اثري از تفاهم در ميان آنان پيدا نيست. اشاره به کمبودهاي يک جريان تاريخي و بحث و بررسي آن، يک موضوع، ولي پرداختن به عوامل خلق آن جريان و علت يابي وجود آن، موضوع ديگري است که مي تواند عليرغم هر نتيجه اي که به بار آورده باشد، آن را در جايگاهي ويژه قرار دهد.
رخداد سياهکل در 19 بهمن 1349، يکي از اين رويدادهاي تاريخ معاصرماست که بدون اغراق، برهه‌اي از تاريخ سياسي جامعه ما را تحت تاثير قرار داد و بويژه سرنوشت يک نسل سياسي را به گونه‌اي اساسي رقم زد و درسرنوشت نسل بعد، نقش ايفا کرد. دايره تاثير آن بر تحولات بويژه آستانه انقلاب 1357 انکارناپذيرو به همان نسبت عاملي در روند تحولات سالهاي پيش از انقلاب و سالهاي اوليه بعد آن شد.
آنچه که سياهکل مي خواست با آنچه که شد و صورت گرفت، يکي نيست چرا که پديده اجتماعي، براي بوجود آمدن اگر مستلزم يک اراده و اقدام است اما حيات و تکامل آن، ديگر در اختيار کامل وي نيست. بدين سان، پيام 19 بهمن، به علت نقشي که يافت، از حوزه اختيار و اراده خالقان آن خارج شد وبه جنبشي نوين فراروئيد. زمينه هاي آن در جامعه اي بود که روشنفکر و دانشجو، نويسنده و هنرمند، کارگر ودهقان، کارمند و معلم را ياراي بيان کوچکترين راي و نظر و خواست و مطالبه و دريک کلام، نفس کشيدن، نبود. به حرکت درآوردن مردابي که "ثبات و آرامش" نام گرفته بود، هدفي بود که هرچند در ظاهرامر، اراده گرايانه، اما در پاسخ به نيازي بود که جامعه سياسي آنرا طلب مي کرد. روي آوري بخش وسيعي از فعالان سياسي-اجتماعي از لايه هاي گوناگون و با اهداف متفاوت به سوي اين جنبش و حمايت از آن، از جمله دلايل اين امر است.
ازخودگذشتگي، فداکاري و عزم جزم براي تغييرشرايط، ازجمله صفاتي هستند که دوست و دشمن، هواخواه و غيرهمراه، در توصيف آن نسلي به کار مي گيرد که در راه پيشبرد اهداف والاي انساني، از باختن جان گرانمايه هم دريغ نمي ورزيد. اهداف اين نسل، که بر پايه عدالت، مقابله با هر نوع ستم و زورگوئي، آزادي و سعادت انساني، برايري و سوسياليزم مبتني بود، در درجه نخست، از مسيرتلاش براي يافتن نظرگاهي مستقل و نوين با همه نواقصي که امروز از آن شناخت پيداکرده ايم، گذشت. اين نسل عليرغم سنگيني و فشار "زرادخانه هاي تئوريک"، با هدف شناخت از جامعه مشخص ايران و کوشش مستقل براي دستيابي به راهکارهاي مناسب و منطبق با واقعيتهاي جامعه، اقشار چپ جوان ما را جامه اي نو پوشاند، اميد آفريد و ازاين منظر، توشه باري گرانقدر به جاي گذاشت.
اين دستاوردها در کنار ديگر جنبه هائي که بدان و تاکنون بسيار پرداخته شده است، اندوخته و اميدي براي نسلهاي بعدي که جز سعادت و بهروزي انسان هدفي در سرندارند، محسوب ميشود. اينکه چگونه نسلهاي بعدي از اين رهتوشه و ديگر اندوخته ها بهره مي برند امري است که به خود آنها برمي گردد اما آنچه که جاي سئوال به همراه تامل زياد، همواره باقي خواهد گذاشت، يافتن پاسخي براي اين نکته است که چرا جرياني با اين گذشته مورد احترام و زمينه هاي مساعد براي تاثيرگذاري مثبت در جامعه، طي سالهاي پس از انقلاب به آن مسيري رفت که شاهد بوديم و دچار لغزشهاي جدي از يکطرف و انشعاب و پراکندگي وسيع از طرف ديگرشد؟
خارج از بررسي هاي مختلفي که تا کنون درمورد ضعف و کمبود نظري و تجربه و همچنين عوامل متعدد داخلي و خارجي، صورت گرفته است اما نقش فعالان اصلي اين جريان را، يعني آن دسته اي که ماند و سازمان واحد و بعدها سازمانهاي متفاوت درطيف فدائي را رهبري کردند، نبايد ناديده گرفت. اين نسل که بار سنگين رهبري چنين جنبشي عظيم را بر دوش داشت، نتوانست از پس آزمون بزرگي که انقلاب بر سرراه نهاده بود، برآيد.
لغزشها، اشتباهات و خطاهاي جدي و جبران ناپذير، بخش بزرگي از سرمايه اين طيف از چپ را برباد داد. فرصتهاي متعددي بودند که با استفاده از آنها، دايره لطمات مي توانست کاهش يابد. اين فرصتها هم از دست رفتند.
مقاومت، پايداري در مقابل شکنجه و تحمل سالها زندان توسط فعالان دوره آغازين وتکوين جنبش فدائي، سرمشقي براي ديگران بود. بخشي از آنان، تا به امروز با روحيه و عزمي که قابل تحسين نيز هست، براي تحقق آرمانهاي خويش و با تحمل هزينه هاي گاه جبران ناپذير، همچنان در صف مقدم مبارزه جاي دارند. اما چگونه است که امروزه، نه فقط خود آنها بلکه تمامي گذشته و تاريخ پر ارزش نيز درجايگاهي نه چندان قابل توجه، قرار دارد؟
سبعيت جمهوري اسلامي در سرکوب مخالفان و بويژه نابودي نسل بعدي طي کشتارهاي60 تا 67، که مي توانست خون تازه اي در رگهاي رهبري اين جنبش جاري سازد، مهاجرت و شکل نگرفتن هسته هاي جديد در جنبش چپ در داخل، نقش نسل ياد شده را همچنان عمده باقي گذاشت حال آنکه دوران جديد، برنامه جديد و رهبران جديد طلب مي کرد ولي امکان آن فراهم نيامد و اراده حصول به آن نيز پديدار نگشت. جنبشي که با عزم و اراده جمعي از بهترين فرزندان جامعه ما پا گرفت، بدينسان نتوانست مسير طبيعي بالندگي و رشد برازنده اي را آنچنان که مي بايست، طي کند.
در حال حاضر، بخشي از همين نسل، نسل اوليه دوران تشکيل سازمان چريکهاي فدائي خلق ايران، در بسياري از جرياناتي که مدعي تعلق بدان را هر روزه تاکيد مي کنند، همچنان نقش زيادي ايفا مي کنند. برخي از آنها را ايده تجديد حيات "فدائي"، فراگرفته است. نفس اتحاد و وحدت، به خودي خود امري مثبت و مفيد است اما چنانچه به نيازهاي روز پاسخ ندهد و به جاي آينده و الزامات عصرکنوني، به گذشته و روابط سابق نگاه داشته باشد، حيطه تاثير و کارکرد آن، بسي محدود و کمرنگ خواهد بود و چه بسا موانعي هم براي خروج از اين وضعيت، که مورد پسند غالب فعالين اين طيف هم نيست، بوجودآورد و بسياري از نيروهاي بالقوه هم راي و همگام را از همراهي باز دارد و فراتر از آن در جذب نسلهاي بعدي و جوانتر، عاجز بماند. واقعيت اين است که آن مرزهائي که 40 سال پيش ترسيم شده بود، امروزه معتبر نيستند. بسيار هستند کساني که 40 سال پيش و از همان آغاز، در نقد جنبش فدائي مي نگاشتند اما امروزه با بخشي از فعالين متعلق به همان جنبش، که آنها هم بري از تغيير فکري نبوده و نيستند، احساس همراهي و همفکري دارند. از عملکرد 30 ساله جريانهاي متفاوت هم، که به اندازه کافي در اذهان نقش بسته است، سخن که بسيار رفته است.
از طرف ديگر نه تنها در طيف مشهور به "فدائي"، که درديگر طيفهاي کم و بيش حاضر در دوره سياسي معاصر، ما با تفاوتهاي جدي و عميق در حوزه هاي نظري، سياسي و تشکيلاتي مواجه هستيم. مرز تفاوتهاي کنوني در چپ، مساوي فدائي و بقيه نيست. فراتر از آن، حصارهاي تشکيلاتي موجود هم، در پرتو تحولات فکري ژرف درميان فعالان هر کدام، نه تنها واقعي نيستند که متاسفانه خود به سدي در مقابل تحول نويني که امروزه بدان نياز است، تبديل شده اند.
امروزه چپ به طور کلي با چالشها و عرصه هاي کارزار جديدي نسبت به دوران گذشته مواجه شده است. لازم است تا به جاي تاکيد و پافشاري بر واژه و اسم، تدوين پلاتفرم و برنامه اي نوين براي هر تجمع آتي، اصل قرار گيرد.
بديهي مي نمايد که تمامي نيروهاي چپ نخواهند توانست زير يک چتر گرد هم آيند و نيز در اساس بر سر تعريف همين واژه چپ هم تفاهم آسان نيست. منطق مبارزاتي حکم مي کند که وسيعترين نيروهائي که اشتراک سياسي - نظري معيني با هم دارند، گرد هم آيند. بر نسل به جا مانده و يا لااقل آن بخشي که به وحدت فکر مي کند، است که از کاستي ها جبران مافات نمايد و براي گرد هم آوري همه نيروها و کساني که در ترسيم چشم اندازي براي آينده، طيفي هم آوا و همصدا را تشکيل مي دهند، تلاش جدي به عمل بياورد خارج از اينکه اين نيروها به "جنبش فدائي" تعلق داشته و يا نداشته باشند. اين خدمت بزرگي است که مي توان به نسل و نسلهاي آينده نمود. اين امردر صورت تحقق، پاداشي ارزنده براي همه جانباختگان راه آزادي وسوسياليزم و از جمله، ازخودگذشتگان 19 بهمن 1349 محسوب خواهد شد.
رشد روزافزون آگاهي در ميان نسل جوان و بويژه مبارزچپ ونيز گسترش روحيه مقاومت و مبارزه در چشم انداز برآمد جنبشهاي اجتماعي، اميد فراواني را براي يافتن پاسخهاي درخور به مسائل کنوني جامعه و بويژه جامعه چپ به بارنشانده است. برماست که با کوششي جمعي، با بهره گيري از تجارب چند دهه اخير و با فاصله گرفتن از مرزهاي غيرواقعي کنوني و درنورديدن حصارهاي گروهي، گامي براي انسجام همه نيروهاي بالقوه و بالفعلي که به ضرورت تحول نوين در چپ باور دارند، برداريم و اينگونه به نداي اين اميدهاي برخاسته از دل واقعيات امروزه، صادقانه گوش فرادهيم.

[ نسخه چاپی ]     [ بازگشت به صفحه اول ]


اخبار
درگيري فيزيکي مردم با گشت ارشاد در ميدان درکه تهران
تجمع حق التدريسان و معلمان پيش دبستاني مقابل مجلس
روزنامه رسمي حكم ابطال رياست مرتضوي را چاپ نكرد
دلار 2023 تومان ، سكه 747 هزار تومان
اظهار ناتواني دولتي ها در جلسه مجمع تشخيص
مقابل شهرداري ملارد رخ داد خودسوزي مقابل چشم شهردار
بازداشت يک فعال سياسي عرب در حميديه
خواستار پايان اعتصاب غذاي کبودوند هستيم
رييس اتحاديه ناشران و كتابفروشان:كتابفروشان به تعطيلي فكر مي‌كنند :
فدراسيون دوچرخه‌سواري هم «تعليق» شد
اخبار دانشجوئی
کوي دانشگاه تهران ۱۰ روز قبل و بعد از ۱۸ تير تعطيل است
اجراي دستورالعمل پوشش دانشجويان از اول مهر/ انتقاد از نيروي انتظامي۱۳۹۱/۰۳/۲۰
۶۲ درصد مدال‌آوران ايراني رقابت‌هاي علمي جهاني از کشور رفتند
ادامه‌ي تنش در دانشگاه مازندران به دنبال مرگ يک دانشجو
گزارش شوراي دفاع از حق تحصيل
سخنان وزير علوم افشاي نقض آشکار حقوق دانشجويان است
تجمع اعتراضي دانشجويان علوم پزشکي در مقابل مجلس و وزارت بهداشت
نويد بهاري دانشجويان از پشت ميله هاي زندان
تجمع ۵ روزه‌ي دانشجويان علوم پايه در مقابل وزارت بهداشت
اعتراض داريوش اجلالي، دانشجوي دانشگاه ياسوج با دوختن لب‌هايش
 
کارگران دربند را آزاد کنید

دانشجویان دربند را آزاد کنید

برگی از تاریخ

با یاد یاران

اسامی قربانيان کشتار زندانيان سياسی در سال ۶۷





شورای دانشجویان و جوانان چپ ایران











خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران










آرشیو آثار کلاسیک مارکسیستی









Copyright 2004 © etehadefedaian.org - All Rights Reserved - Administration